Thuhma
A hma chuan hetiang rilru hi ka pu ngai lo. Ka rilru put mek, ngaia ka neih, ka zia emaw ka tih pawh chu a hnuah keimah atanga paih chhuah ngai em em a ni tih ka hre leh ta a. Kan tet laia kan thil dawn sawn dik tawk loh avanga tun huna kan tawrhna zozaite hi han ngaihtuah ila, eng nge kan dinhmun chiah hi tia inngaihtuah veng veng a awl khawp mai.
Mizo hnam kan ni a, Kristiannain kan nun a kaltlang hmaa ramhuai biaa hnam leh hnam (Mizo leh Mizo!) kan indo a, khaw te tak te tea kan inbâwk hran thliah thluah chuan, khaw pakhat lal leh a khua leh tui te chuan ‘a ber’ emaw kan han inti phawt a, kan ngaihtuahna chuan khaw chhung huam chin bak chu a pel meuh lo a ni (tihian ka sawi nain hnam dangte ze pakhat ve reng a nih lohna ka hre bik chuang lo!) Hetiang nunphung atanga tun dinhmun lo chuangkai chho ta kan ni a, tun thlenga a nawlpuite ngaihtuahna thlen phak chin la tawi takte hi kan ze hlui kan chhawm nun zinga duhawm lo pawl a ni thei mai thei. Mahse kan thang ve zel a, kan bial zim tea kan inngaih ropui ngawtna ai khan nasa taka beihna chuan min siam lian thei zawk a ni tih pawh kan hrethiam chho ve zel a nih hi. A mak zawk ngawt lo maw? Tap chhaka ‘a ber’ lo intih ngawt aia hetiang ngaihpawimawh nachang kan lo hre ta te hi. Hmasawnna ropui tak pakhat chu a ni ngei e.
A hmasain kan thu chhiar tur hi a sei deuh a, i chhiar tawh a nih chuan chhiar chhuak ngei turin ka ngen hmasa duh che a ni.
Ka lo hre sual!
Ka naupan ve lai chuan mite hi mi fel leh tha tak vek turah ka ngai a. Chu chu thil tha lo tak a lo ni. Bible thua “Tumah fel tak reng an awm lo…” tih chhiara Sunday School-ah te pawh zir ve reng chung chuan chutiang mi chu ka ni tlat si a. Hetiang rilru ka pu hian min tina ta zui a ni. Mi pakhat chuan mi a vel tap a, dik lo takin thil a ti a, a lak luihsak a, a tuartu zawk thiam loh a chantir te, nasa taka miin midang tihchhiat tuma a inngaihtuah lai te, tualthat, inrawk, inphiarruk, duhamna, sex hman sualna, rawng taka chetna….ka lian tulh tulh a, ka thil hriat te chuan min deng na takzet thin a ni.
Hetiang hi khawvel chu a lo ni maw ka ti a, misual chhandam ngai ve tho ka nihna chu ka ngaihtuah lo, mite chu an thiltih a dik lohzia sawia au vak vak a, pawngpaw dem vak vak mai ka chak thin hle. Ka mi rin takte lah chuan min la phatsan leh ta zui a; chu mai a ni lo, ka mangan lai berah pawh min la tlansan daih zui bawk…khawvel hi ka ngaih ang a lo ni lo tawp mai, natna tam em em, suahsualna nasa takin a phuar khah(t) vek, rapthlak taka inherh chhuak vek a ni tih chu ka hrethiam ta a nih chu. Keimah ngei pawh chu ka mi ngaih theih lohte ang bawk ka lo ni tih hriat te chu thil nuam fahran a ni lo, ka lo indah tha ve hle thin si a. Hengte hi Bible ka chhiar chuan a lo fiah em em mai a lo ni.
Thil pakhat ka sawi leh hram duh chu - ka chhung leh khat, laina te kha ka haw hluah hluah a ni. Min hau a, a pawng atakin min zilh vak vak a, duata hmangaih ka mamawhna kha an hrethiam lo, an thiltih chu ka mamawh ber emaw an ti a, khatianga an tih khan mi a titha thei emaw an ti a, mahse luhlulna bak a thlenin ka hre lo. An thu min hrilh leh an mi tihdan velte kha tun huna ka ngaihtuah let hian ka la hre reng mai, dawt leh kawng dika min hruai thei an ni hauh lo mai tihte ka hmu thiam ta a! Ka dem a, mahse a hnuah chu chu mihringte nunphung pakhat, mite chung pawha thleng nitin a lo ni tih ka hrethiam leh a, ka thlir kim lovin ka â takzet a ni tihte ka hre ta zel a. Khawvel chu mak ka ti sawt khawp mai a ni.
Engkim hi ka zir ve a, ka hmuha ka hriat thiamna chuan rin loh lutuk thil a nih avangin keimahah hian tawrhna nasa tak a thlen thin a lo ni. A chhan chu chutiang hma chhawn tur chuan inralrinna leh lo dolet tura ka inbuatsaih ngai miah loh vang a ni ber ang chu. Ni e, engtin nge chutiang a ni dawn tih ka hriat bik ang? Bible hian engkim a sawifiah a ni. Heng thil (sual) powerful tak tak, hriatthiam har tak si te hi engtin nge â taka thil ti thin mihringte hian ka do hneh ngawt theih ang? Hneh emaw kan intih lai ngeiin min lo nei daih zawk thin si a. Zawhna pawimawh tak chu – ‘Khawvel leh a chhung chengte hi eng nge kan lo nih chiah le?’ tih hi.
A tirin…
Bible bu chhung bul tan nan he thu hi kan chhiar ngei thin. Heta lang chiang em em mai chu engkim siamtu chu ‘Amah Pathian’ a ni tih hi. Kan ngaihtuahna hi heng thu hrethiam tur hian a sang tawk lo a ni; thil pakhat a siam dan inziak, “Eng lo awm rawh se,” a tiha ‘eng’ a lo awm theihna ngawt dan chu kan hre fiah zo lo a ni ber e. ‘Pathian a ni a, engkim a tithei a ni,’ tih chhanna ngawt chuan tumah a tilungawi lo vang. Mahse engtin nge kan chhan chuan ang le? Pathianin a sawi chu mita hmuh theihin a lo awm mai a, chumi phenah chuan eng thiltihtheihna ropui nge awm ang tih hi tunge sawi fiah thiam tawh ang? Hei hi mi tam takte thil chhut duh dan zawng a ni hauh lo mai.
Heta tang hian zawhna khirh tak tak a lo piang chhuak ta teuh a, chumi chhan tum chuan kan mifing leh thiam sang tam takten tha leh zung nasa tak an seng a. Tam tak chu an kal thui deuh a ni mai thei, tun thlengin thil tha lo tak tak a la chhuah phah mek a, thil tha leh changkang tak tak pawh a chhuak tho bawk a. Heta tanga bul tan hian tunlai changkanna hi a lo her chhuak ta a ni ber. Hei hi ‘indona tak tak’ chu a ni. A bul a ni a, chu chuan mi pakhatah chi a tuh nung a, pakhata a awm tawh chuan pahnihah chuan a nasa zawk dawn tih a chiang a, a awm ngei dawn tih a tilang fiah nghal bawk a ni.
Pathian ropuina hnial thlak tum hian Setana hian nasa takin tha a thawh a…han sawi ta lawk ila – Setana suahsualna te, a hnathawh dan te leh engtiang takin nge Pathian hnathawh leh kalphung a dodal tih hi Pathian Pathianna kan hrefiah zo lo ang bawkin kan hrefiah vek kher lo vang. A bumna hnuaia awm pawh ni ila kan hriat loh tura thil thup chin a nei ngei a ni tih hi ringtu tan chuan hriat ngei ngei tur a ni ang. A bum a, a la tawp a, a dil ngai lo va, a that ringawt a, a ru leh tawp a, thudik hrilh theih a ni lo a, a huangah chuan engmah hi sual tia vuah tham tak tak a awm ngai lo vang. Heng a nih theihna dan hi hre fiah tak tak lovin sual hi kan ngam ve hle a nih chuan kan âtzia chu he leia kan hre lo a nih chuan kan thih hnu, ‘thlarau hlang’ kan nih hunah tal chuan kan la hre ngei ang le.
Kan mamawh leh kan zawn damna tak erawh chu kan nun reboot=reset=restore (ti ta mai ila…) theihna chu a ni. A awmzia chu ‘min Siamtu hnena kir leh’ tihna a ni. A ni lo lamah kan zawng chiam chiam a (inperhsan tak a ni!), Setana hnenah hian kan nun reset theihna a awm lo va, a nei lo va, a hnenah hian tuman an hmu ngai hek lo vang; bumtu a ni a, a bumna hmangin a lamah min kaltir chauh mai a ni. Hemi ti tura a hmanraw hman zozai hi mihring tan sawi sena, hriat fiah sen chi a ni lo vang. Ngaihtuah zawm turin hei hi ka duh che a ni. Hei hi kan hriatthiam chuan kan tana Lal Isua lo inpumpekna pawimawhna leh a ropuizia hi kan hmu ve thei ngeiin a rinawm.
Kan nihna tak kan hre duh a nih chuan internet-ah ringawt pawh hian a hrilhfiahna chhiar tur a tam em em ang, sawi fiahna rintlak tak tak pawh a tam ang. Mahse hei hi keimahnia keimahni, mimal taka kan tih ve tur liau liau, a pawimawh lai tak, tuma tihdan zir lo va kan nun leh Pathian inkar, Setana/sual inkar kan hriat theihna tur chu a ni. Keimahni ngeiin kan dai loh chuan mahni kan inbum tluan zak thei a ni. A bul tan dan kan thiam lo maw? Pathian hi a der ni lo, thinlung taka kan rin phawt a ngai a ni. He thil ti tura kan harh chhuah hun hi a tlai a nih chuan a va pawi dawn em!
Eng nge kan mamawh?
Loh theih lova kan mamawh (boruak, in leh lo, tui, Ni eng..etc) bakah hian mamawh hi kan ngahin kan siam chawp tam em em a ni.
Sualin hna a thawh dan hi kawng khat han sawi ta ila : Ruih theih thil hi ‘ruihna’ ngawt a ni satliah lo, rilru fim lova kan awmna lai tak kha sualin a tum chu a ni zawk. Hei hi sual tam tak bul tanna chu a ni reng a ni. I thluak/ngaihtuahna kha an chawk nu hmasa phawt thin tihna a nih chu. I ngaihtuahna ber a fim tawh loh chuan sual tan chuan hmanruaa hman i har tawh lo vang.
Eng nge kan sawi leh ang? Kan mamawh nia kan hriat tam tak hi hetiang vang hi a ni. Kan mamawh mang hlei lohte chu eng dang zawng aiin ka dah pawimawh ta a, chu chuan rei lo teah ‘a tak’ chu a khuh bo thuai thin. Sualnaah chuan harh leh pangngai tak anga lang reng chung hian Unconcious-in kan lo awm daih thei. Hemi kan sawina chhan chu mahmawh leh duh tihsan leh tih tam hi kan chhiatna a ni thei tih sawi fiahna a nih vang a ni e. Chu chu duhamna kan tih nen hian a inang deuh reng awm e. Hei hi tûr hlauhawm tak, zahngaihna reng nei lo a ni.
Mihringten kan mamawh hmasa chu thil hrawl leh ropui tak tak neih hi a ni lo va, kan mamawh hmasa chu min siamtu ‘Pathian rin’ phawt a ni. Kan nun siam thatna nana kawng pawimawh hmasa ber a ni.
Khaikhawmna
He khawvelah hian kan hriatthiam loh tam tak a awm a, kan nun chhungril natna te hi khawi atanga lo kal ve ringawt nge tih te, kan buaina zawng zawng te hi thil satliah mai an ni lo tihte kan hre ngei ang. Mihringte nuna hriatthiam loh indona kal rengte hi ngaipawimawh turin chhiartute ka chah duh a, engvangin maw kan ti a ni thei, a chhannaah chuan – Harh fima kan awm hi a ngai a, hei hi tam tak tana harsa tur tak a ni ngei ang. Min puitu tur Pathian kan rin hmasak chu a ngai a ni. Hei hi changkan leh kan lohna lam a ni reng reng lo, (he tehna hi sual hmanraw tha tak, inbumna thil mai a ni ngei ang!)…kan tih ngei tur, sualin amah hneh theitu (Pathian) hi kan nunah hliah/thup a tum reng dawn a, chu chu kan dang thei lo vang, kan lo awih zel a nih phei chuan kan nunah chuan dik lo, kim lo, a ruka min ei chhe rengtu, kan hriat fiah theih si loh chu a awm reng ang a, lungngaihna, beidawnna…a tawpah chuan - thihna, thihna tak tak a lo thleng ang. Chuvang tak chuan Pathian kan mamawh a, amah kan rin loh chuan engtin nge amahah chuan kan chen ang a, a chakna leh thiltihtheihna chuan min humhim theih ang le? Hei hi tu tan pawh, nang leh keia tan a ni e.
Eng thil pawh mai, kan hmuh theih changkanna, style thar, hmanrua changkang leh tha chi hrang hrangte hi khawvel a tawp a nih loh chuan he khawvelah hian an awm reng dawn a, nang leh kei erawh chu awlsam tea virus-in a chawh buai leh tinat mai theih kan ni. Vawiinah hian awlsam taka thihna tawk thei reng kan ni a, kan nun hi a derthawng reng tih kan hre fiah thiam ngei tur a ni. Tichuan ngaihpawimawh hmasak ber tur chu kan thlarau future hi a ni. He thil pawimawh em em thup tum hian sual hian hna a thawk reng a ni. Hlawkna lam pawh a ni lo, kan nun hian a mamawh ber vang zawk a ni. Khawvel hi Setana leh a thunun mihringten an khalh kal mek a, tawpna hun erawh Pathian remruat ang zelin a kal ang. Chuvangin hun inher dan tur hi kan hrethiam tak tak lo; mahse thawh harh a, inring renga kan awm hi a ngai takzet a, chu chu Lal Isua thuchah pawimawh tak pawh a ni bawk.
A harsa em?
Sual bumna avang hian Pathian rin hi thil har tak, thing bawk si, boring em emin kan ngai thei a. Chutiang a nih theih nan (kan rin/ngaih theih nan) kawng hrang hrangin beih kan tawk reng a ni. Hei hi Setana hian engvanga ti nge a nih? Zawhna atthlak tak a ni thei. Hnawhchhuah ni ta la, phuba lak tuma i insehruha beng sika i inngaihtuah chuan eng nge i thutlukna chu ni ta ang le? ‘Tihnat let’ – chu chiah chu Setana rilru a ni, sim chuang miah lova a nihna sang tak ‘Lucifer’ dinhmuna kir leh tumna bul tanna a nih chu. Pathian laka phuba la duhtu Setana tan A thilsiam zinga chungnung ber mihringte tihnat/tihchhiat pawimawh dan tur chu han ngaihtuah ve teh. Hei hian kan nunphung engkim hi a lo hring chhuak a ni zawk.
Sual hnuaiah chuan nun hrehawm, harsatna leh buaina tawk reng kan ni. Mi tihdan thar lam ber ber lak theih avanga him ta nia inhriatna te hi hri tha lo leh natna chi khat chu a va ni em! Pathian hnena kir hi thil harsa leh khirh a ni lo. Mikhual kan ni lo va, duh taka a siam vek kan ni. Hlamchhiah bik tumah a awm theih loh. Chutiang rilru chu Setana bumna a ni e. Pathian chuan hmangaih bik leh chhandam duh bik a nei chuang lo, Lal Isua inpekna/inthawina thiltih avang hian kan kir leh mai thei a ni. Amah rinna leh duhna tak tak kan neih phawt chuan min pui turin Thlarau Thianghlim chu a awm reng a ni. ‘Tupawh ka hnena lo kal chu ka hnawt chhuak tawp lo vang,’ Lal Isuan a tih hian huam chin a neih lohzia a tilang awm e.
Hei hi fakna satliah a ni lo, ka hun tawn ve thin atang leh ka lo thlir ve dan atanga kan nun atana pawimawh ka tih em vang leh Pathian ringtu ka nih avangin ka sawi zawk a ni. A pawng ataka Inkhawm tluk tluk turin ka ti hran lo che. Chu chu thil pawimawh ber a ni lo, hetianga ka tih hian engmah thlarau tana a tangkaina ka hre ngai lo. Inkhawm te, Bible chhiar te, tawngtai te leh thil dang chu kan nunna atana pawimawh hmasa ber a nih hriatthiamna atanga kan tih theihna chu ka sawi zawk a ni. Hetianga kan tih loh chuan engmah awmzia a awm tak tak ngai lo vang a, mahni inbum mai kan lo ni ang.
I chân lo vang!
Zingah i tho va, ha i nawt a, tukthuan i ei a, chhunah i hna i thawk a, mipa i nih ve chuan thil ropui leh hlimawm tih chakna neih te, intihhlimnaa kal te, a nih loh pawhin, thil thlir vel leh thil tui tak ei te, hmeichhe hmeltha leh pian nalh tak tak te, zirna te, hlim taka infiam te, music mawi tak ngaihthlak te, tui taka chaw ei leh zan mut te…etc. - hengte hi sual i tih avanga lo ni/nei thei i ni reng reng lo, Pathian i rin avangin i chan dawn pawh a ni chuang lo (Setana beih vanga hrehawmna paltlang tur chu a awm ngei ang, chu chu sual tiha kan tawrhna nen chuan khaikhin chi pawh a ni lo; Joba kha fiahna a zawh chuan a neih leta malsawm a ni a, keini pawh hi channa tak tak chu sawi loh kan neih belh zawk ngeiin a rinawm, mahse heng taksa lam malsawmna hi thil pawimawh ber a ni lo ve!) Kan nihna chu a pangngai reng a ni. Setana chuan a nawr lui a ni mai thei, mahse Pathian ring tur hian innawr luihna a awm lo, he kawng hi kan duhthlannaa kan zawha kan zawh loh tur chu a ni. Mitin an thiltih ang zelin rorelsak an la ni zawk dawn a ni. Amen.
Chhiartute taksa leh rilru hlim leh hrisela awm turin duhsakna ka hlan a che u.
Comments
Post a Comment