Thlarau Khawvel

Preface

Pathianin inlârna min hmuhtîr \henkhatte ka ziak a. Keima ngaihdân ngawt zui ila chuan hêng inlârnate hi ka dam laiin lehkhabua chhuah a ni lo vang. Mahse ka \hiante, an thu ka ngaihchân fo \hinten mite thlarau lama \anpui thei tûr nia an hriat avângin chhuah ran \ha zâwkin an hria a, an thu âwihin he lehkhabu hi vântlang chhiar theihin kan lo nei ta a ni.

Kum sâwm leh pali lai kal taah khân Kotgarh-ah ka \awng\ai laiin ka mit chu tihmenin a awm a, Vân Inlârna ka hmu ta a. Ka thil hmuh chu a chiang êm kher a, thi tawha, ka thlarau pawh vân ropuinaa lût taah ka ngai hial a; mahse a hnu hun lo kal zêlah pawh hêng inlârnate hi ka nun tiphuisuitu a lo ni ta zêl zâwk a ni. Hêng inlârnate hi nawmmâkin ka hmu thei bîk lo va; amaherawhchu, ka \awng\ai lai leh khûn taka Pathian thu ka ngaihtuah laitein a lo lang leh mai \hîn a, thla khat chhûngin darkâr riat emaw, dârkâr sâwm emawte pawh a ni \hîn, chutih lai chuan ka thlarau mit chu vân chhûngah khian a lo meng a, Vân ropuinaah chuan dârkâr khat te, dârkâr hnih te Isua Krista nên lêng dunin, angelte leh thlaraute nên kan inbe ta \hîn a ni. Ka zawhna min chhânnate chu ka lehkhabu chhuah tawhahte hian thil sawifiah nân ka hmang \angkai hle nghe nghe a, chûng thlarau lam inpâwlna sawi hleih theih loha hlimthlâk chuan vân malsâwmna kimchanga chhandamhote nêna inpâwlna kan chan hun tûr chu mi nghahhlelhtîr \hîn ngawt mai.

Mi \henkhta chuan hêng inlârnate hi mitthi thlarau zâwlna thilah an puh mai thei a, mahse danglamna pawimawh tak a awm tih ka sawi uar duh a ni. Mitthi thlarau zâwlna chuan thim zinga thlaraute a\angin chhinchhiahnate leh thuchahte nei vein a lang a, mahse a chhumbungin a awmzia hriat a har a, inbumna ngialngan a nih loh pawhin, a ringtute chu thutaka hruai luh aiin thutak ata a hruai bo zâwk \hîn. Hêng inlârnaahte erawh hi chuan thlarau khawvêl ropuina chu fiah takin ka hmu a, thlarau khawvêl min hmuhtîr mawina leh sawi thiam har khawpa êngah chuan min chhâwk zângkhai huai thei khawp mithianghlimte nêna inpâwlna ka chang a ni. Hêng angelte leh mithianghlimte hnên a\ang hian a ni, thuchah chhumbung leh chiang lo ni lo, thuchah chiang leh ka harsatna tam tak mi chinfelsaktu chu ka hmuh ni.

Mithianghlimho inpâwlna hi Kohhran hmasate hriatnaah pawh a chiang hle a, thurin pawimawh ziak chhuahna ‘Apostolte Thuvawn’-ah pawh an lo thun tel rêng kha. Inlârnaah hian vawi khat chu, Mithianghlimho Inpâwlna hi Bible a\anga finfiah tûrin mithianghlimte ka ngên a, Zakaria 3:7,8 thu hi a fiahna a nih thu min hrilh a, a thu chu hei hi a ni: ‘Hêng dinghote zingah hian tel ve theihna tûr ka pe ang che...’ tih hi. Heta dinghote hi angel an ni lo va, tisa leh thisen pute an ni hek lo, ropuinaa mithianghlimte an ni zâwk. Josua chu, Pathian thupêkte a zawm phawt chuan, hêng dinghote zinga tel ve theihna hi Pathianin a tiam a ni; hêng dinghote hi a \hian te, mihring thlarau tihfamkim tawhte chu an ni.

He lehkhabuah hian Thlarau, Mithianghlim, Angel tihte hi kan lam fo dâwn a ni a, an danglamnate han sawi ila: Thlaraute chu thlarau \ha leh \ha lo, tih hnua hremhmun leh vân ram inkâra khawsate an ni a. Mithianghlimte chu Thlaraute khawsakna hmun kal tlang tawh, thlarau khawvêl chungnung zâwka lûta, mahni chan tûr \heuh rawngbâwl hna pual an pêkte chu an ni. Angelte chu mi ropui tak mai, rawngbâwl hna chungnung bîk an pêkte chu an ni a, an zingah chuan khawvêl dang leh kan chênna khawvêl a\anga mithianghlim tam tak teltîr an ni a, chhûngkaw pakhat angin an chêngho dial dial a. Hmangaihnain rawng an inbâwlsak a, Pathian ropuina êngah chuan hlim takin an awm a ni. Thlaraute Khawvêl tih chu mi a thih hnua a thlarau a han luh phatna, hremhmun leh vân tam inkâr ram laitla chu a ni. Thlarau Khawvel kan tih chu khuarkhurum thim leh Pathian lal\hutphah êng inkâra thlarauho hma lam pan mêkte chu an ni.

Rev. T.E. Riddle, New Zealand Presbyterian Missionary, Punjab ram Kharar-a thawk chu he lehkhabu Urdu a\anga English-a min lehlinsak tûrin Sabathu-ah a lo zin a, a chungah ka lâwm takmeuh a ni. Tin, he lehkhabu khâwl ha remte min lo endiksaktu, Coventry-a mi Miss E. Sanders hnênah pawh lâwmthu ka sawi bawk a ni.

Sundar Singh

SABATHU

July 1926

…..

KAMKEUNA

Thih hnu hian eng nge lo thleng ang? Mi felten malsâwmna an chan chu eng ang nge ni? Mi sualten hremna an tuar tûr chu eng ang chiah nge? Hmangaih Pathian chuan hmangaihna leh dikna thil phût chu mi sualte chungah engting nge a hman? He mihring nun tawitê hian kan thih hnu nun dân tûr a hril fai vek em? Hêng zawhnate leh thih hnu nun chungchânga zawhna dangte pawh he lehkhabuah hian Sundar Singh-a hian chhân a tum a ni.

Sundar Singh-a chuan eng kawngah pawh harsatna a tawhin, chumi kawnga hruaina êng dîlin Pathian hnênah \hahnemngai takin a \awng\ai \hîn a. A mamawh ang chhânna hmuin a lo thlamuang thei leh \hîn a ni. He lehkhabuah hian nakin hun lam nun chungchânga a ngaihtuah dân te min hriattîr a. Ka lehkhabu — Sundar Singh : Ama chanchin tih chhiartute chuan Sundar Singh-a inlârna hmuhte chipchiar takin an hmu thei ang.

Mi tam tak tân chuan nakin lam hun hi a chiang lovin rinhlelhawmin a khat a. Mi tam zâwk tân chuan vân ram chu hlimthlâk tak, mahse hlatê khuaa mi a nih avângin dam chhûng nun hi a chhenfâkawm zâwk êm êm a. Sundar Singh-a tân erawh hi chuan vân ram hi a takin a awm ngei a, a chiang êm êm mai. Hmangaih Pathian a rinna êng sât mai chuan nakin hun a thlîrna chu a chhun êng pap mai a. Thihna chuan a tân \ihbaiawmna rêng a nei lo va, Pathian chênna ênga luhna kawngkâ a ni zâwk a. Pathian chênpuina takzia leh hlimthlâkzia chu a takin a chang a. Hun lo la awm tûr a thlîrin, Pathian nêna chatuana kan inpâwl reng theihna tibahlahtu tisa thil, tâwp chin awm tlat, he khawvêla kan tawh fo \hin piah lama hun lo la awm tûr a hmuh lâwk tlatna chuan a tichak thar \hîn a ni. He lehkhabu chhiar hi tlângsâng boruak thengthaw hîp ang a ni a, min tiharh sawng sawng a, he khawvêl lungkhamna zawng zawng hi a luahlân vek mai a ni.

Taksa thih hnua mihring nun kal chhoh dân he lehkhabuin a uar lai hi chîk ngun \ûl tak a ni. Kan zinga mi tam tak chuan he kan taksa nunna a lo tâwp hian engkim châwl ta \huap angin kan ngai âwm e. Sundar Singh-a erawh hi chuan thih hnua kan nun \han chhoh zêl dân hian tâwpintai a neih lohzia a sawi uar ngiang mai. Thih hnua nun \hang chho zêl hi Hindu thurina pian chhâwn thu nên chuan ngaihfin hauh loh tûr a ni, thlarau lam thila a tahtawl tea \hanna a ni zâwk e. Hemi \han chhoh zêlna thu hi pawimawh tak a ni. Hemi chungchânga a thuziak chu heta hi ka târ chhuak e: ‘Thlaraute khawvêl a awm a, hei hi thlarauvin taksa a chhuahsan hnua an chawlh lâwkna hmun a ni. Hei hi vân chung sâng ber ropuina êng leh hremhmun thim tham inkâra hmun kâr tla chu a ni. Hetah hian khawsak dân chi hrang a tam êm êm mai a, thlaraute chu khawvêla an awm laia an nun dân rem tâwk zêla awmtîr an ni a. Chutah chuan thlaraute chu awm dân leh rilru lamah pawh an anpui, hmun ênga awmte emaw, hmun thima awmte emaw hnêna kaltîr an nih hmain hun engemawti chhûng chu angel ruat bîkte chuan an lo kaihruai a.’ tiin.

Hei hi engtin nge a dik tih kan hriat theih? Hei hi ngaihtuahna hmangtute zawhna a ni thei ang. Sundar Singh-a chuan he zawhna hi tehkhin thu remchâng takin a chhâng a. Kum 1922-a Switzerland-a a sermon-ah heti hian a sawi:-

“Artui chhûnga artê la keu lo hian artui pâwn lamah engmah rêng a awm lo ti ta reuh sela, arpui chuan, ‘Ta mai mai \hîn a, artui pâwn lam khawvêlah hian tlâng te, pangpâr te, vân dumpâwl te a awm asin,’ tiin a chhâng ngei ang. Tin, artê chuan, ‘Âwihawm loh loh, i thil sawite rêng rêng chu ka hmu thei lo ve,’ a la ti \alh mai thei e; chutih lai chuan artui chu lo keh ta thut se, artê chuan a nu sawi chu a lo dik vek mai tih a rawn hmu dâwn a ni. Keini pawh hi chutiang tho chu kan ni e; kâwr chhûngah kan la awm rih a, vân leh hremhmun pawh kan hmu thei lo va. Engtikah emaw min tuamtu kâwr hi a la keh ang a, chutih hunah chuan kan hmu thiam ve tawh ang. Artui hêng chhûnga artê a awm lai ngei pawh khân a hêng pâwn khawvêl la hmang tûr a nihzia lantîrtu a awm a ni: mit a nei a, thla a nei bawk a, chûng chu nakin lama a la mamawh tûr a nihzia fiahna \ha tâwk a tling. A mit chu khaw hmuhna atâna siam a ni a, mahse a hêng chhûngah chuan eng nge a hmuh theih ang le? A thla pawh chu thlawh nâna siam ni mah se, a hêng chhûngah chuan a thlâwk thei hauh lo vang. A mit leh a thlate chu artui hêng chhûnga tawmpui reng atân zawng a ni hauh lo tih a chiang tâwk e. Chutiang bawk chuan, keini pawh hian he khawvêla neih kim theih hauh loh duhna leh châkna te kan nei a. Hemi tihfamkimna hi awm ngei tûr a ni a, chu chu chatuan ram a ni tûr a ni. Amaherawhchu, artui chhûnga artê chuan awp lum a mamawh angin, keini pawh hian he khawvêla kan awm chhûng hi chuan Thlarau Thianghlim meia awp lum reng kan mamawh a ni.” (Par Christ et Pour Christ p. 120)

Canterbury Arch-Bishop lo ni tawh \hîn Arch-Bishop Fisher-a chuan 1966, September 23 khân Church Times-ah hetiang hian a ziak a: “|hian thi tawhte kha muhîl ta hle hle angah ka ngaihruat ngai lo. Che châng hauh lo dinhmuna lût ta niin ka ring thei lo. Nun dân famkim zâwk leh chak zâwk, thlarau lam harh fîm leh inhmang nasa zâwk dinhmunah an lût ta tih hi ka hre chiang a ni.

“Nun hi Krista a ni a, thih pawh hlâwkna a ni tia Mithianghlim Paula’n a sawi khân thih hnu nun chungnun zâwkzia chu a ngaihtuah a ni. Kan Lalpa pawhin kraws lêra misual sim hnêna a thusawiah khân hei bawk hi tihlan a tum chu a ni ang. He tisa nun a\anga lei piah lam nuna tawlh lût ta mi tu tân pawh he thil hi a thuhmun dâwn lâwm ni?” tiin.

Rev. A.J. Appasamy, D.Phil., D.D

(Formerly Bishop in Coimbatore)

..........

1

NUNNA LEH THIHNA

Nunna

Nunna bulpui leh hnar pakhat chauh a awm – Nunna tâwp chin nei lo leh Engkimtithei a ni. Chumi thiltihtheihna chu thilnung zawng zawng hi nunna a pe a ni. Thilsiam nunna nei zawng zawngte hi Amahah chuan an nung a, Amahah chuan kumkhuain an awm reng dâwn a ni. Nunna dang tam tak, chi hrang hrang, an \han chhoh dân rahbi pawh inang lo tak takte chu he Nunna vêk hian a siam bawk a; mihring hi chûng zinga pakhat chu a ni ve a, a chênpuina thianghlimah chuan hlim taka a awm reng theih nân Pathian anpuia siam a ni.

Thihna

He nunna hi a inthlâk danglam thei a, mahse tihboral theih a ni lo, he awm dân kawng khat a\anga kawng danga a inthlâk danglamna hi Thihna kan ti a, hei hian thihna chuan nunna a titâwp ta tihna a ni rêng rêng lo va, belhchahsak pawh a nei bawk lo va, nunna ata lâk bo pawh a ni hek lo. Awm dân kawng khat a\angin kawng dangah a sawm mai chauh a ni. Thil kan hmuh theih tâk loh hi a awm ta lo tihna a ni lo. Nih dân dang leh ze dangin a lo lang leh \hîn a ni zâwk.

Mihring hi tihchhiat theih a ni lo

Khawvêl thil engmah hi tihchhiat leh tihboral tak tak a awm lo va, tihchhiat theih tak tak pawh a ni hek lo, a chhan chu Siamtuin engmah hi tihchhiat atân a siam loh vâng a ni. Tihchhiat duh ni se a siam lo law law zâwk tûr a ni. Thilsiamte zinga engmah hi tihchhiat theih loh a nih si chuan, mihring, thilsiamte zinga chungnung ber leh Siamtu anpui chu engtinnge tihchhiat theih a nih ang? Ama anpui ngei chu Amah vêkin a tichhe thei dâwn em ni? A nih loh leh thilsiam dang engpawhin a tichhe thei dâwn em ni? Teh suh e! Mihring hi thihnaa tihchhiat a nih si loh chuan, a thih hnu hian khawiah nge a awm ang a, engtinnge a awm tâk ang?

Hêng zawhnate hi inlârnaa ka thil hmuh leh hriatte a\angin han chhân fiah fel ka’n tum ang a; amaherawhchu, mihring \awngte leh entîrnate hi thlarau lam thil tak tak sawi fiah nân a tâwk zo thei lo va, ka inlârna hmuhte pawh chu a nih ang taka hrilhfiah hi ka tân thil theih loh a ni a; thil ropui tak mai ka hmuhte mihring \awng narân maia hrilhfiah han tum pawh hi hriat sual palh awl tak tûr a ni.

Ka thil hmuh leh hriatte zinga hriatthiam harsa zual, thlarau lam \awng chauhva hrilhfiah chite chu hetah hian ka khawih lo law law mai dâwn a, inlârna mâwl leh hrilhfiah awlsam deuh, mi tin tâna \angkai thei tûr chite chauh ka la chhuak dâwn a ni. Engtik hunah pawh mi tupawh mai hi he hmuh theih loh thlarau lam khawvêla an la tawlh luh ve dâwn avângin, he ka thil sawi miin a lo hriat chian chuan a tân engemaw chena \angkaina a nei ngei dâwn a ni.

…..

2

thihnaah hian eng nge lo thleng?

Ni khat chu fianriala ka \awng\ai laiin thlarau tam tak zingah hian ka lo awm ve ta phut mai a; ka thlarau lam mit tihmena a lo awm chuan mithianghlim leh angel rual tlim hmur mai zinga kûnin ka lo inhmu a. An hmêl êng ropui tak mai leh ka tlin lohzia ka han bûk tawn vêl chuan, a tîrah chuan ka zak deuh hle mai a. Mahse an mi khawngaihna leh hmangaihna hmêl nêlawm tak avâng chuan ka tlângnêl ve ta nghâl mai a. Ka nunah hian Pathian awmpuina thlamuanthlâkzia lo hre sa tawh ka ni a, he mithianghlimte nêna inpâwlna hian keimahah hlimna mak tak mai a rawn belhchhah ta a ni. Kan han tîtîho va, ka rilru tichîai \hîntu chungchânga ka zawhnate chu fiah zet zet mai hian min chhâng hlawm a. Ka han zawh chian hmasak ber chu mihring thih lai taka thil lo thleng leh thih hnua thlarau awm dân hi a ni. ‘Naupan lai leh tar hun inkâra thil lo thlengte chu kan hria a, thih hun lai leh thihna kawngkhâr piah lama thil lo wmte erawh hi chu ka hre lo a. Hêng thil hi chu thihna kawngkhâr piah lama thlarau lam khawvêla lût tawhte chauhvin a dik tak chu an sawi thei a ni. ‘Nangni hian hemi chungchâng hi min hrilhfiah thei em le?’ tiin ka han zâwt phawt mai a.

Mithianghlimte zinga pakhat chuan heti hian min chhâng a: “Thihna hi mutthilhna ang a ni. Thih hian kan taksa leh rilru lama natna tlêma zâwng tih mai loh chu nâ a awm lo. Mi a chauva tui taka a muhîl ang hian thihnaa mutthilh pawh hi a lo awm mai a ni. Thihna mi tam tak chungah chuan lo thleng thut a nih avângin he taksa khawvêl hi chhuahsana thlaraute khawvêla lût ta an nih an inhre thei hrâm chauh a ni. Thil thar leh mawi tak tak an han hmuh tâk thutah chuan an la fan ngai loh khawvêl khawii ram emaw fangahte an inngai a. Thil awm dân hrilhfiah an nih hnuah thlarau lam taksa chu khawvêl taksa aia a danglam nasatzia an lo hre thei chauh a, khawvêl ata thlarau rama seng luh an nih an âwih thei chauh a ni,” tiin.

Mithianghlim dang pakhat chuan hetiangin min han hrilhfiah zui a: “Thih lai hian taksa hian thisen leh thazâm hriatna hi a hloh riai riai a. Nâ pawh a nei lo va, mut chhuak tâwpkhâwka mutthilh ang hi a ni ber mai. A châng chuan, taksa chau lutuk tawh leh, sâr thihna ang chîah te hian, taksa chu nikhaw hre lova a leh reng laiin thlarau chu a lo chhuak daih tawh \hîn. Chûngho, thlaraute khawvêl lam pan tûra inngaihtuah lâwkna leh inbuatsaih lâwkna nei hauh lote chu thlarau rama an han luh thut chuan an chîai zual a, an awm dânah chuan an lunghnûr êm êm a, chuvângin chawlh lâwkna hmunah pawh a chuanhnuai lamah an dah rih a. He hmun hnuaihnunga thlarau chênghote hian khawvêla mihringte hi namên lovin an tibuai fo \hîn a. Mahse an tihbuaia an pawi an khawihsak theihte chu an rilru milpuite bawk an ni. Hêng thlarau sualte hi Thlarau sual dangte nêna inthurualin khawvêla mihringte tibuai tûrin an hmanhlel reng a, Pathian hian a mite leh a thil siamte vênghim tûrin angel chhiar sên lohte lo dah lo phei se chuan pawi an khawih nasa ngawt ang.

“Amaherawhchu, thlarau sualte hian anmahni rilru milpui mihringte chungah chauh pawi an khawih thei a, chu pawh chu engemaw chen chauh a ni. Mi felte pawh an tibuai thei ngei a, mahse Pathian remtihna chauhin a ni. Pathian pawhin a chhiahhlawh rinawm Joba chu Setana hrem a phal ang khân, a châng chuan Setana leh a tirhkohte chu Ama mite an thlêm leh an hremte pawh a phal \hîn a, hei hi fiahna hmanga nun chak zâwk leh \ha zâwka an luh theih nân pawh a ni. Mahse hetiangah hian ringtu tân chuan hloh aiin hlêpna a ni zâwk \hîn,” tiin.

Mithianghlim dang pakhat kan kianga ding ve chuan heti hian min han chhâng ve leh a: “Mi tam tak an nunna Pathian hnêna la hlân lote chu an thih dâwn hian nîkhaw hre lo angin an awm a; mahse an vêla thlarau sual, hmêl hlauhawm pui pui mai an han hmuh chuan hlauhnain a hmet khawng a, \awng thei lovin an awm a ni zâwk. Kawng lehlamah chuan ringtu thih dân chu kan sawi tâk letling hlauh kha a ni thung a ni. Angelte leh mithianghlim thlarau amah lo hmuaktute a hmuh khân a hlim êm êm \hîn. Tin, a hmangaih kal hmasate thlaraute kha amah hruai tûrin a thihna khumah chuan an lo kal khâwm bawk a ni. A \hainte nêna an chênho avâng chauh ni lovin, khawvêtlah pawh hun rei tak ata, chu hmuna kal tûra Pathian ring leh a chênpuina changa a lo inpuahchah tawh avângin ani chu thlaraute khawvêl a thlen chuan a tlângnêlin a muang nghâl siah mai a ni,” tiin.

Mithianghlim dang pakhat leh chuan, “Khawvêla a\anga mite thlarau hruai hi angelte hna a ni a. Thlarau khawvêlah chuan mite hmasâwnna ang zêla ropuinaa danglamin Krista chu a inlârtîr a. Thil engemaw bîk takah erawh chuan amah Krista ngei chu a chhiahhlawh lo lâwm tûrin thihna khumah pawh a kal ve \um a awm a, a chhiahhlawh thlarau chu paradis-ah a hruai \hîn a ni. He khawvêla nausên lo piang chhuakin a mamawh engkim buatsaih sa a rawn hmu ang hian, thlarau khawvêla lûtte pawhin an mamawh engkim peih sa diam an tawng mai a ni,” tiin min hrilh bawk a.

…..

3

thlaraute khawvêl

Kan inbiaknaah chuan mithianghlim pakhat chuan hemi chungchâng hi hetiangin min hrilh a: “Thih hnu hian mitin thlarau chu thlaraute khawvêlah chuan an lût ang a, mitin chu an thlarau lam dinhmun ang zêlin, kawng tinrênga an anpui thlarau dangte nên thim thamah emaw, ropuina êngah emaw an awm ang. Krista leh mithianghlim tlêm azâwng, an taksa tihdanglama awmte chauh lo chu he lei taksa pu hi tumah thlaraute khawvêlah chuan an lût lo tih hriat chiantîr kan ni a; amaherawhchu, he lei taksa pua khawvêla la chêngte pawh mi \henkhat chu thlaraute khawvêl leh vân ram ngei pawh chu hmuh phalsak an awm a ni. 2 Kor. 2:2-a Paradis-ah chuan taksaa awm nge an nih thlarauva awm an sawi theih loh thu kan hmu ang khân.”

Chumi hnuah chuan mithianghlimte chuan mi han hruai vêl a, thil mak tak tak leh hmun mak tak tak maite min entîr ta a.

Thlaraute chu kiltin mai a\angin a sâng têl têla lo lût zut zut hi ka hmu a, angelten an rawn hruai zêl a. Mi \hate thlarau chu an thihna khum a\anga rawn hruaitu angelte leh thlarau \haten an awmpui a, thlarau sualte chu an kiang hnaia kaltîr pawh an phal lo va, râl a\angin an thlîr ringawt mai a ni. Thlarau sualte zîngah chuan mi \hate thlarau rêng rêng ka hmu lo, mi sualte thlarau kiangah chuan thlarau sualho, an thihna khum a\anga rawn hruaitute chauh kha ka hmu a. Hêng thlarau sualte hian an thlarau rawn hruaite chu tihbuai an châk hle tih a lang a, mahse angelte chu an bula dingin, thlarau sualte an zinga an vah vêl chu an khap a ni. Hêngho hi chu thlarau sualho chuan hmun thim lamah an hruai liam ta thuai a; tisaa an awm lai pawhin kawng tinrêngah thlarau sualte thu âwiha thil sual lo ti \hîn an ni rêng a, Thlaraute duhthlannaah angelte hian tihluihna an hmang ngai lo. Tin, thlarau tam tak, thlarau \ha leh a sualte leh angelte ruala tlai deuh maia lo lût ka hmu bawk a. Mahse chûngho pawh chu rei rial lovin an in\hen leh ta mai a, a \hate chu an anpuite awmna lamah, a \ha lote pawh an anpuite awmna lamah an kal a.

Êng fate

Mihring thlaraute chu thlaraute khawvêla an kal luh chuan a \ha leh a sualte chu an in\hen nghâl thuai a. Khawvêlah hi chuan mi tin an inchên pawlh a, thlaraute khawvêlah erawh chuan a dân a dang zar mai. Thlarau \ha Êng fate thlaraute khawvêla an lo luh chuan tuipui fîm kûk ang maia boruak thianghlimah chuan an han inbual phawt mai a, an harh sawng sawng mai \hîn a ni. Hetiang hi vawi tam tak ka hmu tawh. He tui mak tak chhûngah hian boruaka zalên tak maia mi an awm ang hian an che vêl a, tumah an huh lo va, tuia tla an awm hek lo, mak tak maia tlen fai leh tihchak thar an lo ni a, thianghlim famkimna changin ropuina leh ênna hmunah chuan an lût a, tah chuan an Lalpa duhtak kianga mithianghlim chhiar sên loh leh angelte zingah chatuanin an awnm tawh dâwn a ni.

Thim fate

Nun dân suala nungte thlarau dinhmun chu a dang ngei mai. Êng fate zingah chuan an zak a, ropuina êng engkim tilangtu chuan an nun chu a hrem a, an sual kai dumte bihrûk puina tûr zawngin an buai chûk mai a. Thlaraute khawvêl hmun hnuaihnung ber leh thim ber a\ang chuan mei khu dum leh rimchhe zet mai hi a lo chhuak a, êng bihrûksan tuma an beihna lama thim fate chu chu hmunah chuan a letlingin an tla thla ta vawn vawn mai a, an lungngai mangang au thâwm chu hriat tûr a awm reng a ni. Mahse vân ram chu meikhu hmuh theih loh tûr leh \ap thâwm hriat loh tûra siam a ni a, a chhan chu vân rama thlarau awmten thim hnuaia thlarau chu vân rama thlarau awmten thim hnuaia thlarau awmte chan chhiatzia zu hmuh an châk loh nân a ni.

Naupang thi

Naupang pakhat hi âwmna-khawsikpui natnain a thi a, angelhote chu a thlarau hruai tûrin an lo kal a. He thil thleng ropui tak mai hi a nuin hmu ve se ka ti ngawt mai, angelte chuan nu ai daihin naupangte chu an duatin an enkawl \ha zâwk a ni, a nu chuan han hmu ve se, \ah ahnêkin, lâwmin a zâi ngei tûr a. Angel pakhat hian angel dang hnênah, “En teh, he naupang nu hi hun rei lotê in\henna chungah a \ap vak vak mai a nih hi! Kum rei lotê hnuah chuan a fa bulah hian hlim takin a awm dâwn si a,” a han ti a. Tichuan, angelte chuan naupang thlarau chu an hruai a, naupangte tâna an ruat bîk vân hmun êng mawi takah chuan an hruai lût ta a, tah chuan naupangte chu angel ang mai an lo nih hma loh chuan vân ram finna thute an zirtîr \hîn a  ni.

Kum rei vak lovah chu naupang nu pawh chu a thi ve ta a, a fapa, angel ang mai lo ni tawh chu angel dangte nên a nu thlarau hruai tûr chuan an lo kal a. Naupang chuan a nu hnênah chuan, “Ka nu, min hre nange? I fapa Theodore-a kha ka ni alâwm,” a han ti a. Chu veleh a nu thinlung chu hlimin a khat liam ta a, duh takin an han inpawm a, lâwm avângin an mittui chu pangpâr angin a far ta a. Thil hmuh manhla tak a va ni êm! Tichuan an kal dun pah chuan Theodore-a chuan an vêla thilte chu a nu kawhhmuhin  hrilhfiah vêl a. Chu chawlh lâwkna hmuna inzirtîrna pawimawh a dawn hun tûra an ruat chhûng chuan a nu chu a awmpui a, hun ruat a zawh chuan vân chung sâng zâwk, amah ngei pawh a awm vena hmunah chuan a nu chu a hruai ta a.

Chutah chuan kil tin maiah thilmak leh hlimnain a hual vêl a, thlarau chhiar sên loh an awm a, chûnghote chu khawvêla an awm chhûnga Krista hminga tuarna tam tak lo kal tlang tawh, he hmun chungnunga hlân kai tâkte an ni. Chu hmun chu tehkhin phâk loh mawi leh hlimthlâk tinrêng leh pangpâr mawiin a khat a. Mihring thinlungin a mamawh leh a châk apiang chu a kim vek a ni. Tichuan, chu naupang chuan a nu hnênah, “Ka nu, tisa khawvêl, he khawvêla tak tak hlimthlaah khân kan chhûngkhat lainâte chuan min sûnin an lungngai \hîn a nih kha, nimahsela, hei hi thihna nge a nih mi tinin an châk êm êm nunna tak zâwk chu, min han hrilh teh,” a ti a. A nu chuan, “Ka fapa, hei hi nunna dik tak chu a ni e. Vân ram chanchin hi a nih ang tak hian khawvêlah khân hre chiang ni ila keipawh i thihna chungchângah khân ka sûnin ka lungngai hauh lo tûr. Khawvêla la awmte hi hemi kawngah hian an hriat lohnaah an va khawngaihthlâk êm! Krista chuan he dinhmun ropuizia hi chiang takin a sawi a, Chanchin |ha bute pawhin Pa chatuan ram chanchin hi hmun tam takah min hrilh bawk a, mahse chuti chung pawhin, mi mâwlte chauh ni lovin, ringtu thlarau lam tihênna dawngtute meuh pawh hemi ropuina hre lo hian an awm si a. He hlim tâwp lohna hmunah hian Pathian chuan mi tin han luhtîr teh sela aw,” tiin a chhâng a.

Mi fing thi chu

German mi fing thlarau chu thlaraute khawvêlah hian a lût ve a, tehkhin phâk rual loh khawpa thlarau khawvêl ropuizia leh a mi chêngte hlimna teh sên loh chu hla tak a\angin a han hmu a. A thil hmuh chuan a tihlim hle mai a, mahse a intihfinna chuan hlimna chng ve tûra chu hmuna luhna chu a dâl tlat si a. Tichuan chu thil hmuh chu a tak taka pawm hrehin, “Hêng thil ka hmu tih hi phat rual zawng a ni lo ve, mahse a tak tak a ni tih fiahna eng nge ka neih? A nih loh leh ka suangtuahna a\anga lo awm mai a ni lo tih pawh fiahna ka nei em ni? Ka thil hmuhte hi sîr tin a\angin finna leh thiamna hmanruatein ka en fiah vêl ang a, chutianga fiah a dâwl chuan hmuh sual mai ni lovin, a tak tak a nihzia ka pawm chauh vang,” tiin amah leh amah chuan a sawi ta a. Chutah angelte chuan, “I finna hian i ze pum mai kha a tuam a ni tih i \awngkam a\angin a lang chiang khawp mai, thlarau lam khawvêl hmuh nân tisa mit ni lovin thlarau lam mit a ngai a, a takzia hre chiang tûr pawhin thlarau lam finna a ngai a ni, finna, thil bulpui chhût chhuah nâna i hman i thluak finna kha ni lovin. Tisa khawvêl thudikte chhût nâna i hman i luruh leh i thluak chu khawvêlah hnutchhiahin a awm tawh a. Hetah hi chuan Pathian hmangaihna leh \ihna a\anga thlarau lam finna chauh kha a hman tlâk chu a ni e,” an han ti a. Angel pakhat chuan a dang hnênah, “Kan Lalpa thu hlu tak mai, ‘Inlamlêta, naupang tê ang in lo nih loh chuan vân ramah in lût thei lo vang,’ (Mat. 18:3) tih kha miten an han theihnghilh hlauh mai \hîn hi chu a pawi teh e,” a han ti a. Angel zinga pakhat chu he mi fing dinhmun zêl tûr hi ka zâwt ta chawt mai a. Ani chuan, “He mi nun hi \ha lo fai vek ni se chuan thim thama thlarau awmho zingah khân a kal nghâl tûr a ni a, mahse \hatna nei lo a ni lo va, engpawhnise, he chawlh lâwkna chuanhnuai êng ri riaiah hian, a finna a hmachhuanna bo \hak khawpa a intauh harha a lo sim hma loh chu a vâk a vâk rih dâwn a ni. Chutih hunah chuan angel ruat bîkte hnên a\angin a mamawh ang kaihhruaina a lo dang duh tawh ang a, a \ûl anga zirtîr a nih hunah chuan hmun chungnung zâwka Pathian êng famkim zâwk hmunah chuan lût thei a ni ve tawh ang,” tiin min chhâng a.

Kawng khatah chuan Pathian Thlarau chênpuinain a luah khah hmun, tâwp chin lêm pawh nei lo chu thlarau lam khawvêl a ni a. Kawng dang taka sawi chuan he khawvêl pawh hi thlarau lam khawvêl chu a ni ve tho mai, a mi chêng hi thlarau, mihring taksa thuam mai an ni si a. Mahse thlaraute khawvêl hranpa a la awm a ni, chu chu mi a thiha a thlarau a han chawlhlâwkna hmun chu a ni. Hei hi vân sâng ber ropui leh êng leh hremhmun thim tham inkâra hmun kâr tla chu a ni. He hmunah hian nun dân chi hrang a tam êm êm a, thlaraute chu khawvêla an khawsak laia an nun dânin a phû ang zêl khân dah an ni a. Hetah hian, thlaraute chu awm dân leh rilru lama an anpuite awmna hmun, êng lam emaw, thim lam emawa kaltîr an nih hmain, anmahni lo zirtîr tûra angel ruat bîkte chuan hun engemawti chhûng an lo kaihruai phawt \hîn a ni.

.........

4

mihring |anpuina leh zirtîrna — tûnah leh nakinah

Hmuh theih loh puihna

Kan chhûngkhatte leh kan mi duh tak te, tin, a châng chuan mithianghlimte pawh min \anpui tûr leh min vênghim tûrin hmuh theih loh khawvêla a\angin a lo kal \hîn a, angelte erawh chuan hei hi an tih dân fo a ni. Amaherawhchu, kan mamawhna hun bîk engemaw têah lo chuan kan hmuh theih tûra an awm hi phalsak an ni lo. Kan hriat theih hauh loh hian ngaihtuahna thianghlim nei tûr te, Pathian lam hnaiha nungchang \haa nung tûrtein min kaihruai a, an tih theih bâk thlarau lam nun famkim nei tûrin kan thinlunga chêng Pathian Thlarau chuan an hnathawh chu keimahniah a rawn tifamkim \hîn.

Tunge ropui ber?

Ropuina hi hriatna leh finnaa innghat a ni lo va, hetiang avâng ngawt hian mi tumah mi ropui an ni thei bawk hek lo. Mihring hi mi dangte tâna a \angkai theih ang chen chena ropui a ni. Midangte tâna \angkaina pawh chu an rawng a bâwlsaknaah khân teh a ni. Chutichuan, mihring chu hmangaihnaa mite rawng a bâwlsak theih ang ang chen chenin a ropui mai a nih chu. “Nimahsela ropui ber ni duh apiang chu in rawngbâwltuah a awm tûr a ni,” (Mat. 20:26) tia kan Lalpan a sawi ang khân. Vâng rama chêngte hlimna pawh chu hmangaihnaa rawng an bâwlsak tawnnaah chuan a awm a, chutianga an awm chhan chu hlen chhuakin Pathian chênpuinaah chuan kumkhuain an awm reng a ni.

Dik lo tihdikna

Miten Pathian tihlâwm nun neih an duh takzet chuan an thil thlîr dân siam \hatna leh an nun tihtharna chu khawvêlah hian a in\an \hîn. Pathian Thlarauvin a lang changin a zirtîr chauh ni lovin, an hmuh loh mithianghlimte pâwlna leh thil \ha ti tûra \anpui tûra an inpeih rengna chuan an thinlung pindan rûkah a \anpui bawk a ni. Amaherawhchu, Kristian tam takte leh ring lo mi ni si thutak zawngtute zinga tam tak chu pawm dân dik lo leh thutak pangkhing chauh an vawn laiin an thi a, chûngho chu mi tihmawh leh ngaihdân thlah duh hauh lo mi an nih loh chuan thlaraute khawvêlah chuan an thlîr dân tihdiksak an ni a, chu chu anmahni duh thu ngeiin a ni, Pathian leh a chhiahhlawhte chuan hemi khawvêlah leh thih hnu khawvêlah pawh mi tumah rinna kawngah an tilui ngai lo a ni.

Krista inpuanna

Inlârnaah chuan milem betu thlarau hi ka hmu a, thlaraute khawvêla a lo luh veleh chuan a pathian a zawng ta a. Mithianghlimte chuan, “Hetah hian Pathian Diktaka leh, a inpuanchhuahna Krista chauh lo chu pathian dang reng reng a awm hlei nêm,” tih an hrilh ta a. Chu mi chuan mak a ti nasa khawp mai a, mahse thutak zawngtu rinawm tak a nih avângin a lo tidik lo a ni tih fel takin a puang ta a. Thutak thlîr dân dik hriat tumin \hahnemngai takin a bei ta a, Krista a hmuh theih leh theih loh tûr thu te a zâwt a. A hnu lawkah chuan amah leh he hmuna thlarau lo thleng tharte hnênah chuan Krista chu êng deuh ri riai hian a rawn inlantîr ta a, hei hi he lai dinhmunah chuan a êng a tuar zawh dâwn loh vâng a ni, an gelte tân meuh pawh an thlaa an hmai hup ngai khawpin êng nasa a ni si a (Is. 6:2). Krista a inlantîrnaah hian a inpuanna tûr thlaraute zawh tâwk tûr ang zêlin a êng pawh a nêpin a nasa hlei mai \hîn a ni. Hêng thlarauten Krista chu êng nêm riai leh mi hîp tak mai sia an han hmuh hi chuan, an thinlung chu kan sawi fiah thiam phâk loh hian hlimna leh thlamuannain a khat ta \hîn a ni. Nunna pe thei êng zungzâmah hian an han inbual a, Amah a\anga hmangaihna thlifîm lo thawh chhuak heuh heuh chuan anni chu a han chhêm a, tichuan, an dik lohna zawng zawng chu tlen faiin a awm ta duak mai a ni. Tichuan, an thinlung zawng zawngin Amah chu Thutak a nihzia an pawm a, tihdam an nih inhriain, amah chawimawia inngaitlâwm taka a hmaa kûnin, amah fakin a hnênah lâwmthu an sawi ta \hîn a ni. Anmahni zirtîr tûra ruat angelte pawh anmahni avâng chuan an hlim êm êm \hîn a ni.

Hnathawktu leh ringhleltu

Vawi khat chu hnathawktu pakhat thlarau hi thlaraute khawvêla lo thleng hi ka hmu a. A dam chhûng hun zawngahte khân a nitin khawsakna bâk kawng dang rêng ngaihtuah ngai lo a nih avângin, chu hmunah chuan hrehawm hi a ti khawp mai a. Pathian leh thlarau lam thil ngaihtuah nân hun a nei thei ngai lo a ni. Hetih lai vêk hian ringhleltu pakhat, mi tihmawh leh mahni ngaihdân vuan tlat mai chi hi a thi ve bawk a. An pahnih hian chuanhnuai hmun thimah an awmtîr ve ve a. Hrehawm an tih êm avângin \anpuina ngênin an \ap ta a. Mithianghlimte leh angelte chu hmangaihna leh khawngaihnaa khat, Ropuina leh Êng ram mi nihna kawng an lo hmuh thiam hlauh beiseiin anmahni kaihruai tûrin an kal ta a. Mahse an hrehawm teh chungin, thlarau dang tam takte angin chu hmun thima awm chu an thlang ta zâwk a, a chhan chu, sualin an ze pum chu a fan hneh tawh khawp a, engkim mai hi an ringhlel zo vek mai a ni. Anmahni \anpui tûra lo kal angelte meuh pawh chu an ring zo lo a ni. An tâwpna tûr chu engtin tak ni ang maw tiin ka en reng mai a, mithianghlimte chu ka zâwt ta chawt mai a, mithianghlim pakhat chuan, “An chungah Pathianin zah a ngai mahna le,” tiin min chhâng ringawt mai a ni.

Heta \ang hian mihring pianphung hruai boa awm tawhte chhiatna nasatzia kan chhût thiam âwm e. Chutiang mi chuan mi dang chungchâng a chhe zâwnga dâwt ringawta an sawi pawh an âwih thei zêl mai a. Kawng lehlamah chuan mite \hatzia thu dik taka an sawi – Pathian tâna an inpêkzia leh mi dangte tâna an inhman nasatzia angte hi lo hre ve mah sela, chutiang mite chuan ring lovin, ‘dâwt a nih chu,’ an ti tlat \hîn. Pathian tâna mite inpêkna leh mi dangte tâna an inhmannate pawh chu, a chhan \ha lo tak vânga ti-ah tal an puh \âlh \hîn. Chutianga an puh chhan chu sawi fiah tûrin an phût ila, fiahna \ha tâwk sawi tûr rêng an hre si lo. Chutiang mi chu an ngaihtuahnate lamin sualin a fan hneh tawh khawp a, an ngaihtuahna leh an zia nêna a inrem tawh khawp avângin dâwt chu dikah an pawm a, thu dik chu dâwtah an pawm hlauh tawh thung a ni. Thil awm dân pangngaiah hi chuan mi \ha pangngai rilru put dân chu kan sawi tâk letling hlauh hi a ni. Thu sawi chhâwn dik lo chu rinhlelhah a chang ta a, a dik chu âwihah a chang sa bawk a, hei hi a pianken rilru thatna nên a inrem sa vâng a ni.

He khawvêla Pathian duhzâwng kalha nungte chuan hetah leh khawvêl lo la awm tûrah pawh thinlung hahchawlhna rêng an nei lo. Thlaraute khawvêla an luh pawhin an chîaiin an buai bîk \hîn a ni. He khawvêlah pawh Pathian duhzâwnga lo nung \hînte erawh chu khawvêl danga an luh hnuah pawh an thlamuang bîk ang a, hlim sawi hleih theih lohvin an khat dâwn a ni, chu chu an chatuan in leh an Pa ram chu a ni si a.

…..

5

mi sualte chunga rorêlna

Mi tam tak chuan a rûka an tihsualte chu tuman an hre lo hlen tûrah an ngai a, mahse thil tihsual puan loha awm hlen hi thil theih loh hul hual a ni. Engtik hunah emaw chuan puan chhuah a la ni dâwn a, tisualtu chuan a phû tâwk hremna a hmu ang. Chutiang bawkin \hatna leh thutak pawh hi inthup bo hlen thei a ni lo. Engemaw laiin tukhaw hriatpui hlawh lo pawh ni se a tâwpah zawng hnehtu a la ni dâwn. A hnuaia ka thil han târlante hian mi sualte awm dân tûr chu a rawn tilang dâwn a ni.

Mi \ha leh rûkru

Vawi khat chu inlârnaah mithianghlim pakhat hian he chanchin hi hetiangin min hrilh: “Vawi khat chu Pathian \ih mi tak mai pakhat hi zân rei tawh takah hian thil pawimawh tak ti tûrin lam hla deuh hlekah a kal a. A kal pah chuan rûkru pakhat dâwr rawk lai hi a va hmu a, a hnênah chuan, “Mi bungraw lâksak theihna i nei hlei nêm, khatiang thil tih kha sual nasa tak a ni,” a han ti a. Chutah rûkru chuan, “Heta \anga him taka chhuah i duh chuan ngawi rengin kal mai rawh. Chumi i duh loh chuan a tân a buaithlâk hle ang,” tiin a rawn vau ta a. Chutah mi \ha chuan rûkru pa chu ti lo tûrin a ngên zui zêl a, mahse a ngaihthlâk duh loh avângin mite chu a au ta a. Rûkru man tûra mite an lo tlân chhuah veleh chuan, rûkru chuan a leh a lingin mite hnênah chuan, “He pa hi sakhaw mi takah in ngai hlawm a, mahse a thil ru lai ka man zu nia!” tiin rûkruah a puh ta thên mai a. Thuhretu tumah an awm si loh avângin an pahnih chuan tân in lailâwkah chuan an khung dûn ta a, chumi kiangah chuan police hotu leh a hote chu an tîtî ngaithla ru tûrin an lo dah ru diam hi a lo ni a. Rûkru pa chuan a tânpui pa chu, “Ngai rawh, ka man dân che hi a nalh thlâwt a ni lâwm ni? Ngawi rengin kal mai la, a nih loh vêk chuan i buai dâwn a ni mai ka ti che kha a ni a. Tûnah chuan i sakhua chuan a chhan chhuak thei che nge thei lo kan hre dâwn alâwm,” tiin a hmusit \an ta a. Chu veleh chuan Police hotu chuan kawngkhâr a nam hawng phut a, mi \ha chu chawimawina leh lâwmman pein a chhuah ta a, rûkru pa erawh kha chu a vuak hrep hnuah tân in pindanah a khung ta a. Chutiangin he khawvêlah pawh hian mi \hate leh mi sualte inkâr rêl fel theih chin a awm a, hremna vâwrtâwp leh lâwmmna chu khawvêl lo la awm tûrah pêk a ni dâwn a ni.

Sual rûk

Hei pawh hi inlârnaa ka hriat bawk a ni. Mi pakhat hi ama pindan rûkah thil sual tak mai hi a ti a, a sual chu tuman an hre lo emaw a ti a. Mithianghlim pakhat chuan ka hnênah, “He mi thlarau lam mit hi han meng ve se ka va ti êm, han meng na se chuan hetiang sual hi a ti ngam âwm hauh si lo va,” a ti a. Chu pindanah chuan angel te, mithianghlim leh a \hiante thlarau ngei pawh amah \anpui tûrin an awm a ni a, chutiang thil zahthlâk tak a han ti chu pawi an tiin an lungngai êm êm mai a, an zinga pakhat chuan, “Amah \anpui tûra kal kan ni na a, mahse tûnah zawng rorêlna nî atâna a thuhretute kan lo ni dâwn ta zâwk a nih hi. Ani zawngin min hmu thei hauh lo va, keini lah chuan a tihsual lai chu kan hmu reng mai si a. He mi hian a chunga hremna lo thleng tûr laka a him theih nân a sual hi han sim teh hlauh sela aw!” tiin min hrilh a.

Hun remchâng khawhral

Vawi khat chu thlaraute khawvêlah chuan thlarau pakhat, mangang taka au va, mi â ang maia tlân vêl ruai hi ka hmu a. Angel pakhat chuan ka hnênah, “He mi hian khawvêla a awm laiin a sual sima Pathian lam hawina tûr hun remchâng a ngah hle a, mahse a rilru a lo hah veleh hian zû ina tihreh hi a tum ta \hîn a. Chutiangin a sum zawng zawng a tlak ral a, a chhûngkua a rawk ral a, a tâwpah amah a intihlum ta a, tûnah hian a hun \ha khawhralte uiin, mangang tâwpin mi â ang maiin a khawsa ta a nih hi. Amah \anpui hi kan duhin kan peih reng a, mahse a pianze kal sual tawh avâng chuan a sim thei lo va, sual chuan a thinlung chu a tisak tlat tawh a ni, a thiltih sual a hriat rengna erawh chu a thar reng si a. Khawvêlah chuan sual avânga a rilru nâ tihreha khuh bo nân zû a in leh ngawt mai \hîn a, hetah erawh hi chuan a sual khuh bo theihna a awm tawh si lo. Tûnah chuan a thlarau chu a saruak tak meuh a, amah ngei leh thlarau lam khawvêla chêngten a sualzia chu an hmu thei ta vek a ni. Sualin a tihsak tlat tawh avângin, a tân chuan thlarau sual dangte nêna thim thama bihrûk mai loh chu kawng dang a awm thei tawh lo, chutah chuan êngin a chhun natna ata engemaw chenah a him thei mahna,” a ti a.

Mi sual vân rama luh phalsak chu

Vawi khat chu ka awm ve lai ngeiin mi sual pakhat hi thlaraute khawvêlah chuan a lo lût a. Angelte leh mithianghlimten \anpui an han tum lai chuan, “Pathian hi a dik lo hul hual a ni, nangniho, bâwih mi fak der hmanghote hi vân ram a buatsaihsak che u a, mi dang zawng chu hremhmunah a paih si a. Nangni lah chuan Hmangaihna a ni e, in la ti ta nghâl a,” tiin amah \anpui tumte chu a lo hauvin ânchhiate a lo lawh bawrh bawrh mai a. Angel zinga pakhat chuan heti hian a han chhâng a: “Pathian chu Hmangaihna a ni takzet alâwm. Mihringte hi Amah nêna hlim taka inpâwla an awm reng theih nân a siam a, mihringte zâwk hian an tihmawhna leh an duhthlânna hman sual avângin Amah chu hawisanin, hremhmun an insiam chawp \hîn a ni. Pathian chuan tumah hremhmunah a paih ngai lo va, a ti ngai dâwn hek lo. Mahse mihringte hian suala intâl hnawkin, mahni tân hremhmun a siam \hîn a ni zâwk. Pathianin hremhmun a siam rêng rêng lo ve.”

Chu veleh chung lam a\angin angel ropui aw mawi leh zaidam tak mai hian, “He mi hi vân rama hruai chhoh Pathianin a phal e,” a rawn ti a. Phûr zet mai hian chu mi chu vân ram lam pan chuan a kal ta a, angel pahnih hian an kalpui a. Vân kawngkâ an han thlen chuan, a hmuh thianghlimzia leh êng tuam vêlte leh a chhûnga mi chêngte ropuina a han hmuh chuan a awm a nuam lo \an ta a. Angelte chuan, “En teh, he hmun hi a mawi teh a nia! Kal thui leh deuh hlek la, kan Lalpa a lal\hutthlenga \hu saw va en teh,” a han ti a. Kawngkâ a\ang chuan a han thlêk a, Felna Fapa êng chuan a bawlhhlawhna leh a nun sual kaite chu a rawn tilang ta uar mai a, tichuan tuma tirh pawh ngai lovin a tawlh kîr dâwrh a, lungngai leh mangangin a tlânchhe ta dâwr dâwr mai a, thlaraute chawlh lâwkna hmunah pawh châwl thei lovin, lung lum ang maiin a tlân tlang a, khuarkhurum mawng nei lovah chuan a letlingin a inkhawh thla ta vâwn vâwn mai a ni.

Chutah Lalpa aw mawi tak mai chu a lo chhuak a: “Ka fa duh takte u, en mah teh u, tumah he hmuna lo luh hi kan khap lo va, he mi pawh hi tuman an khap hek lo, tumahin he hmun chhuahsan tûrin an ti hek lo. Ama nun bawlhhlawh chuan he hmun thianghlim a\ang hian a tlânchhiattîr a nih kha, ‘Mi tupawh a pianthar loh chuan Pathian ram a hmu thei lo vang,’ (Joh. 3:3) tih a nih kha,” tiin.

Tualthattu thlarau

Tûn hma lama thuhriltu pakhat lo that tawhtu hi ramhnuaiah rûlin a chuk a, a thi ta a. Thlaraute khawvêl a lo luh chuan a vêlah chuan thlarau \ha leh thlarau sual tam tak a hmu a. Ani chu a hmêl lan dân a\ang rênga thim fa hmêl a put avângin thlarau sualte chuan ani chu an ta neih hle a, hmun thim lamah chuan an zingah an hnûk thla a. Mithianghlim pakhat chuan, “He mi hian hmânah a thinurna tûrin Pathian mi a that a, tûnah hian ani hi rûl tûrin a that ve ta a ni. Rûlpui tar Setana chuan he pa hmang hian mi pawi sawi lo chu a that a, tûnah hian rûl dang hmangin he pa hi a that ve leh ta a ni, ‘ani chu a tîr a\angin tualthattu a ni reng si a,’” (Joh. 8:44) a ti a.

A thaha thlarau chu

Tualthattu thlarau an han hruai bo dâwn lai chiah chuan, thlarau \hate zinga pakhat chu a hnênah a lo kal a, “Ka rilru takin ka ngaidam hmiah che a ni. Tûnah hian ka \anpui theihna tûr che a awm em?” a han ti a. Chu veleh chu mi chuan a hnêna lo kal chu hmâna a lo tihhluma kha a ni tih a han hre ta a. Zak lutuk leh hlauvin a hmaah chuan a tlu ta a, chutah thlarau sualho chu an au ta dual dual mai a, mahse an paih deuha ding angelho chuan an rawn khap ta a. Chutah tualthattu chuan a thaha hnênah chuan, “Mahni hma i sial lohzia leh i hmangaihna nun tûna ka hmuh ang hian khawvêla hmuh theih ka va duh êm! I thlarau lam nun mawi tak mai chu ka mit a del avângin i taksa chhanah ka lo hmu thiam lo va, pawi ka ti tak meuh mai. Ka lo tihhlum tâk che avâng khân mite hnêna malsâwmna leh vânneihna i thlen tûr chu ka lo tibo ta bawk a ni. Tûnah chuan Pathian hmaah kumkhua atân misual ka lo ni ta a, hremna tuar hi ka phû rêng a ni. Tûnah hian pû thima bihrûk mai bâk chu tih theih ka neih rêng ka hre lo mai, êng hi ka tân tuar rual a ni si lo va. He êngah hian ka thinlung a nâ chauh a ni lo va, ka nun dân fel lo zawng zawng hi mi tinin an hmu thei bawk a ni,” tiin a chhâng a.

Tichuan, a thaha thlarau chuan, “Tûnah hian sim takzetin Pathian lam i hawi tûr a ni. Chutianga i tih chuan Pathian Berâm No chuan a thisenin i sualte a tlên fai ang a, hremhmun hrehawmna ata chhandama awma, kan zinga i awm ve theih nân nun thar an pe dâwn che a ni. I tân beiseina a la awm e,” a han ti a.

Tualthattu chuan, “Tûnah hian ka tân sual puan a \ûl lo ve, in vaiin in hmu vek si a. Khawvêlah kha zawng ka thup thei a, hetah zawng a nih tâk loh hi. Vânah nang anga mithianghlimte kianga awm chu ka châk khawp mai, amaherawhchu, he hmuna êng nêm tak pawh hi ka tuar zo lo a nih si chuan êng ropuia khat hmunah chuan ka awm dân tûr chu engtin nge ni ta ang le? Ka harsatna ber chu hei hi a ni: sualna avângin ka chhia leh \ha hriatna hi a chau va, Pathian lam hawia simna rilru pu hlei thei lo khawpin ka rilru hi a sak a. Keimahah hian sim tûr khawpa chakna a awm lo ni hialin ka hria. Tûnah hian heta ta kumkhua atân hnawh chhuah tûr ka ni tih mai loh chu thil dang engmah a awm lo ve. Ka chan hi ava lungchhiatthlâk tak êm!” tiin a chhâng a. Hemi a sawi zawh chiah hian hlauvin a khûr a, a tlu ta a, a \hian thlarau sualho chuan thim thamah an hnûk thla ta a. Angel zinga pakhat chuan, “En teh, hetah hi chuan tu tân mah hremna thu puan a \ûl lo. Mi sual chu ama nun ngeiin thiam loh a chantîr mai a ni. Engmah hrilh a ngai lo va, amah hêk tûr thuhretu a ngai hek lo. Engemaw chenah chuan khawvêla an awm lai a\angin mi sual chu a thinlungah hremna a in\an nghâl a, hetah hian a rah pum pui chu an seng ta a ni. Kêl leh berâm – mi sual leh ringtute chu an awm dân a\anga in\hen mai hi he hmun atâna Pathian ruat dân a ni. Pathian chuan mihring hi ênga awm tûrin a siam a, chu chu a thlarau nun kumkhua atâna a hrisêl leh a hlimna tûr chu a ni. Hremhmun thimah chuan tumah an hlim thei lo va, an nun sualin a hruai kâwi avâng khân êngah pawh an hlim thei hek lo. Chuvângin mi sual chu a kalna apiangah hremhmunah a inhmu zêl dâwn a ni. Mi fel te, sual laka zalênna, an awmna apiang vân ram ni mai \hînte awm dân nên chuan chhûn leh zân ang hlauh a nih chu!” a ti a.

Dawthei thlarau

Khawvêlah hian dâwt sawi hmang deuh mi pakhat hi a awm a, dâwt sawi chu a nuna bei ve tlat ang mai hi a ni a. A thiha thlaraute khawvêl a luh chuan tûn hma ang bawka dâwt han sawi leh hi a tum a, mahse a \awng hma rêng a\ang pawhin a ngaihtuahna te chu a lang ta vek si a, a zak nasa khawp mai a. Chu hmunah chuan mi tumah vervêk takin an nih loh angin an lang der thei rêng rêng lo, a chhan chu tu ngaihtuahna mah hi thuhrûk theih a nih loh vâng a ni. Thlarau hian taksa a chhuahsan hian a sual hnuhma zawng zawng kha langsâr takin a pu ta a, chutia vân ênga saruak taka a han din tâkah chuan mi zawngin zawngin a sual chu an hmu thei a, thuhretu an lo ni ta \heuh mai a ni. Krista thisen chauh lo chu engmah sual kai dum nâwt reh thei a awm lo.

He mi ka sawi tâk pawh hian khawvêla a awm lai chuan thudik hi dik lo angin, leh dik lo hi dik anga sawi a chîng \hîn a, mahse a thih hnu chuan, a thil chîn chu thlarau ramah chuan a theih hauh loh tih a hre ta a. Dawheh chuan tudang mah ni lovin, mahni bawk kha a inbum a, ama pawi ngei kha a khawih \hîn a, he mi pawh hian a dâwt theih êm avângin a chhûngrila thu tak hriat theihna a neih \hin pawh chu a lo tidel zo ta a ni. Chu mi, ama bumna ngeia intâl hnawka chu, chung lam êng a\anga a hmai thukrua hmun hnuaihnung thim lama a tlân lai chu ka en reng a, chutah chuan ama anpuite chauh lo chuan a dâwt heh avânga a nun bawlhhlawhzia chu tuman an hriatsak thei lo. Thutak leh Thutak a nih tlat avângin, chu ngei chuan he mi hi a dik lohnaah thiam loh a chantîr a, dâwt sawi hmang nih man a hmu ta a ni.

Uire hmang thlarau

Uire hmang thlarau lo thleng hlim deuh hlawt hi ka hmu a. Tuihâl lutuk ang mai hian a lei a chhuah hlûi a, a hnâr hmulte chu a kawh sur mai a, a kawchhûnga mei sa tak kan ni âwm tak hian a bân te chu a phar vêl ruai mai a. A hmêl lan dân chu a sualin a tenawm khawp mai a, en reng tlâkah pawh ka ruat lo. A nawmchenpui leh a suahsual bâwlpui zawng zawng chu khawvêlah a rawn kalsan tawh avângin ui â ang maiin a tlân vêl ruai mai a. “He nun hi ânchhedawngin awm rawh se. Hetah hian ka nâ titâwp tûr thil rêng a awm lo ve. Hetah hian thlaraute chu an thi thei tawh si lo, theih ni se chu ka buaina tlânbosan tûra ka inthat ang khân puakrukin ka inkâp hlum leh mai tûr a. Heta ka nâ tuar hi khawvêla ka tuar ai chuan a nâ daih zâwk a ni. Engtinnge ka tih tâk ang le?” tia au tuar tuar chung chuan thim lamah chuan a tlân ta a, tah chuan ama anpui tam tak an awm a, tichuan hmuh phâl lovah a bo ta a ni.

Mithianghlim pakhat chuan, “A tiha tihsual chauh hi sual a ni lo va, ngaihtuahna sual leh en dân sualte pawh hi sual a ni. He sualna hi hmeichhe lepchiah nêna inpâwlna chauh hi a ni lo va, mahni nupui nên ngei pawha a âwm tâwk bâka inhmanna pawh hi sual a ni. Nupa hi tisa châkna puitlinna remchâng atâna pumkhata insiam an ni lo va, in\anpui leh inchâwm tawna, an fate nên mihring rawngbâwlsak leh Pathian ropuina tûra nun hi nupa inpumkhat chhan a ni,” a ti a ni.

Suamhmang thlarau

Suamhmang pakhat hi a thi a, thlaraute khawvêlah a lût ta a. A tîrah chuan a awm dân leh a vêla thlaraute chu a ngaihsak vak lo va, a tih dân pangngai angin, chu hmuna thil hlute chuan han intihhlim chawp a tum a. Mahse chu hmuna thil engkim mai chuan amah chu a tihtlai lohzia lantîr hian a hria a, mak a ti hle mai a. A mizia chu nasa taka hruai sual a lo nih tawh avângin thlarau khawvêl thilte chu a hmanna tûr dik tak pawh a hre lo va, hmang tlâk lah a ni hek lo. Khawvêla a awm lai chuan a châkna leh a thinurnaah inthununa chhetê pawh nei lo a nih avângin thil hotêah pawh amah lo kalhtute chu thinura han thah mai emaw, kut han thlâk zen emaw hi a chîn dân a ni a. He hmunah pawh hian chu bawk chu a ti \an leh ta mai a. Amah zirtîr tûra lo kal thlaraute chu ui kawlhin a pu awm reng chung pawha a tih dân ang mai hian han pawh sawm mai hi a tum a. Tichuan angel pakhat chuan, “Thlarau hetiang chi hi chu khuarkhurum mawng nei lo thim thama kan dah \hat mai loh chuan an kalna apiangah pawi nasa tak an khawih thei mai dâwn a ni. He mi pawh hi a tual thah leh mi rawk chîn avângin a chhia leh \ha hriatna a del tlat tawh a, he mi hmuna a lo luh pawh hian a thlarau lam hausakna te, thlarau lam hriat theihna leh a nunna ngei pawh a hlohvin a tichhe zo tawh tih pawh a inhmu thei tawh lo a nih hi. Mi dangte a thatin a tichhe \hîn hi, a nihna takah chuan mahni intichhia a ni e,” a ti ta a.

Chumi hnuah chuan angelte chuan amah hruai botu tûr an ruat a, thim thamah chuan an khâr hnan ta a, a lo chhuah leh pawh an phalsak hek lo. Chu hmunah chuan thil sual titute chan chu a râpthlâk kher mai, an hrehawmna nasatzia chu sawi hleih theih pawh a ni lo, a hmutute pawh hlauin an khûr zawih zawih mai a ni.

Mihring \awng hian sawi fiahna khawp a daih lo va, mi sual thlarau chuan a awmna leh a awm dân apiangah tuibûr hmuamda tê tal pawh reh ngai lo nâ tuar chauh lo chu engmah dang a awm lo. Mei ênna rêng rêng nei si lo chuan, hêng thlaraute hi a kâng chawrh chawrh mai a, mahse a kâng ral ngai lo va, mei lah chu a mit ngai hek lo. Thlarau pakhat hetiang mei hmutu chuan, “Hei hi a tâwpah chuan a kanfaina mei pui a ni lo vang tih tunge hria?” a ti ringawt mai a ni.

Thlarau khawvêla hmun thim, Hremhmun an tihah chuan hmun hrang tam tak a awm a, thlaraute chu an sual nasat dân azir zêlin an hremna tuar pawh a inang lo thluah mai a ni. Chûngte chu Pathianin ama anpuia a siamte ngei zawng an ni a, chu chu a Fapa, hmuh theih loh Pathian anpuia siam ngei chu an ni (Gen. 1:26,27; Kol. 1:15), mahse sual nêna an inzawmna chuan chu chu a tihmêlhem ta a, a lo mawi ta lovin a lo sual zo ta a ni. Thlarau lam taksa pawh an nei ngei a, mahse a tenawmin a râpthlâk zo ta a, simna leh Pathian khawngaihnaa siam thar a nih leh loh phei chuan hetianga hmêl râpthlâk tak pu chung hian kumkhuain hremna an tuar reng mai dâwn a ni.

…..

6

mi felte dinhmun leh an ropuina tûr chu

Vân ram kan han tih emaw, Pathian ram kan han tih emaw hi ringtu dikte nunah chuan khawvêlah hian a in\an nghâl a. An thinlung chu thlamuanna leh hlimnain a khat a, thlamuanna leh hlimna bulpui Pathian chu anmahnia a chên reng avângin tihduhdahna leh buainaten an nunah awmzia a nei phâk lo. An tân chuan Thihna pawh hi thihna a ni ve lo va, an chatuan ina kumkhua atâna an luh hlênna tûr kawngkâ a ni mai chauh zâwk a ni. Hetiang pawh hian kan sawi thei ang: An chatuan rama lo piang fel diam tawh an nih avângin, an taksa an chhuahsan nî chu an tân thih nî a ni ve lo va, thlarau khawvêla atâna an pian nî a ni zâwk a, an tân hlimna sân ber nî a ni, a hnuaia kan târ lante hian chu chu a rawn tifiah dâwn a ni.

Mi fel thihna

Angel pakhat chuan Kristian dik tak pakhat, kum sawmthum chhûng laia Lalpa rawng lo bâwltu hnuk chat tûr chanchin mi hrilh a: A taksa a chhuahsan hma pawha a kianga awmte hnêna thlarau khawvêl chanchin a hrilh theih nân, a hnukchah hma deuhvin Pathianin a thlarau mit tihmensakin thlarau khawvêl a hmuhtîr a ni. Vân ram kawngkâ chu a tân hawn sa diam hian a hmu a, angel leh mithianghlim rual khat hi amah tâwk tûrin an lo kal a, kawngkâah chuan Chhandamtu chu amah lo lâwm lût tûrin bân pharin a ding a. Hêng thil a tawh lai tak hian a bula \hute tiphu zawk khawpa ring hian hlim takin a au chhuak ta a: “Ka tâna hun hlimthlâk ber a va ni êm! Ka Lalpa hmu tûr leh a hnêna kal tûrin hun rei tak ka nghâk tawh a ni. |hiante u, a hmangaihna hmêl êng hi en teh u, min hruai tûra angel rual lo kalte pawh hi en teh u. A hmunte chu a va ropui êm ve aw! Ka \hiante u, ka in dik takah ka kal dâwn a nih hi, tumah lungngai duh suh u, hlim takin awm zâwk ang che u,” tiin.

Khuma amah \hutpuitu pakhat chuan zawitê hian, “A rilru a vâk vêl a nih hi,” a han ti sap a. Damlo chuan a lo hre reng mai a, “Ni lo ve, chutiang a ni lo ve. Ka harh fîm kar asin. Ka thil hmuh mak deuh mai hi in hmuh veah ka ît ngei mai. In mit atân thup a ni si hi pawi ka va ti êm. Dam takin mang\ha ule. Khawvêl tharah kan inhmu khâwm leh ang chu,” tiin a rawn chhâng a. Chutianga a sawi zawh chuan, “Lalpa, i kutah ka thlarau ka kawltîr e,” tiin a muhîl hlen ta a.

A duh takte thlamuan tûrin

Chutia a hnuk a chah fel veleh chuan angelte chuan ani chu an kuah a, vâna hruai an tum ta a, mahse ani chuan a duh takte han thlamuan a duh avângin hun rei lotê chhûng han awm rih lawk a dîl a. A ruang leh a \hiante chu a hmu reng mai a, angelte hnênah chuan, “Thlarau hian a taksa a chhuahsan hnuin a taksa leh a \hiante a hmu thei tih ka lo hre lo va. Anmahni ka hmu thei ang hian min hmu thei sela, tichuan mitthia min ngai lovin, a sûn pawh min sûn lo se ka va ti êm,” a han ti a. Tin, a thlarau lam taksa chu a han inen chiang a, a mawiin a lo thianghlim sar mai a, a lei taksa lakah chuan a lo danglam hlak tawh a. Tichuan, a nupui leh a fate, amah ngaia \ap hawm  hawm chunga a ruang vawt thlar mai fâwp ngawih ngawihtute chu insûmtîr tumin a han bei \an ta a. A thlarau bân thianghlim tak mai chu a han phar chhuak a, thil awm dân han hrilhfiah vêlin a nupui fanaute chu a ruang a\anga han nam kian te a han tum a, mahse ani chu an hmu ve thei si lo va, a âw pawh an hre thei hek lo, a fate a han nam te pawh chu boruaka bân vai ang lek a ni mai a, anni lahin an hre thei nahek lo va. Tichuan angel pakhat chuan, “Khai le, i chatuan inah kan hruai tawh ang che. Anniho chu lungkhamah neih suh khai. Kan Lalpa ngei leh keiniho pawhin kan lo thlamuan ang. He in\henna hi ni rei lotê atân chauh a ni e,” a ti ta a.

Tichuan, angel rual nên chuan vân lam an pan ta a. Thui pawh an kal hma chuan angel rual dang hian hlim taka auvin an lo lâwm a. A \hian duh kal hmasate pawh chuan an lo lâwm a, chûngho a han hmuh chuan a hlimna chu a zual sauh va. Vân kawngkâ an thlen chuan angelte leh mithianghlimte chu kawng sîr tuakah ngawi rengin an ding a. A han lût a, kawngkâ lai takah chuan Krista chuan a lo tâwk a. Ani chu chibai bûkin a kephah bulah a bawkkhup nghâl a, mahse Lalpa chuan a kaitho nghâl a, a pawm ta a, a hnênah chuan, “Bâwih \ha leh rinawm, i ti \ha e, i Lalpa lâwmnaah chuan lût rawh,” a ti a. Chutah zet chuan a lâwmzia chu sawi fiah phâk rual a ni lo. A mitah chuan lâwmna mittui a lo luang chhuak ta a. Lalpa chuan hmangaih leh duat takin a mittuite chu a hrûk hulsak a, angelte hnênah chuan, “Pindan ropui ber, a tîr ata a tâna buatsaihah chuan hruai lût rawh u,” tiin thu a han pe a.

He Pathian mi thlarau hian kahwvêla a awm laia a ngaihdân kha chhawmin, angelte nêna a Lalpa hnungchhawn zâwnga kal chu amah zah lohnaah a ngai a, kal chu a duh ta lo va. Mahse a awmna tûr lam a han en chuan, a hawina lam apiangah a Lalpa chu a awm a ni tih a han hmu chhuak chu mak a ti êm êm mai a ni; Krista chu khawi kipa a awm avângin mithianghlimte leh angelte chuan an hmu thei reng a ni. Hemi bâkah pawh kil tin maiah hlimna hlîrin a hual vêl tih a han hmuh chuan a hlim lehzual a, hmun hniam deuh zâwk changtute pawhin a sâng zâwka awmte an îtsîk lo va, hmun sâng zâwk changtute lahin a hniam zâwka an unaute rawng bâwlsakna remchângah an ngai hlauh bawk a ni, hei hi Pathian ram leh hmangaihna dân chu a ni si a.

Vân ram hmun tin maiah chuan huan ropui tak tak hi a awm a, chûng huante chuan theirah tui chi tinrêng leh pangpâr mawi leh rimtui chi tinrêng maite chu awm loh lai rêng a awm lo. Chûngah chuan thilsiam tinrêngte huan bâng lovin Pathian an fak reng mai a ni. Sava mawi tak takte chuan fakna ri mawi an chhuah reng a, angelte leh mithianghlimte zai lah chu a mawi êm êm mai bawk a, chutiang zai inchawih mawi han hriat chu a lehpek awm lo khawp hian a nuam sawng sawng mai a ni. Hawina lam apiangah hian hlimna thil tih loh chu hmuh tûr dang rêng a awm lo. Hei hi Pathianin amah hmangaihtute tâna a buatsaih Paradis chu a ni a, hetah hian thihna hlim te, dik lohna te, sual leh tuarna te a awm tawh lo va, thlamuanna leh hlimna tâwp ngai tawh lo chauh chu a awm zâwk a ni.

Vân hmunte

He Pathian mi vêk hian râlkhat hla tak a\anga a awmna tûr hmuna an ruat a han en vêl lai chu a hmu a, vânah chuan engkim hi thlarau lam thil a nih vek tawh avângin, thlarau lam mit chuan hla tak tak a hmu thei a, thil kâr tla engmahin a dâl thei lo. Vân hmun zâu ropui deuh maiah chuan Pathian hmangaihna chu lan chhuahtîr a ni a, hmun tinah maiah chuan thilsiam tinrêngte chuan hlim tâwp nei hauh lovin, a hnêna lâwmthu sawiin amah chu an fak a. He mi hian angel rualte nêna a awmna tûr hmun a lo thlen chuan, hawrawp êng sât maia, “Ka lâwm a che,” tih ziak intâr hi a han hmu phawt a, tin, “Kan lâwm a che, kan lâwm a che,” tia au au ri hriat tûr a awm bawk a. A in tûra a han luh chuan, a Lalpa a han hmu mai chu mak a ti hle mai a. Tichuan a hlimna chu a nasa khawp mai a, “Ama thupêk ngeiin Lalpa awmna kha ka kalsan a ni a, mahse he hmunah pawh hian ka hnêna awm tûrin amah chu ka hmu leh si a!” tiin a au chhuak ta a. Chu hmunah chuan suangtuahnain a thlen phâk thil zawng hi a awm kim vek a, mi tin mai chu a rawng bâwlsak tûrin an inpeih bawk a. A \henawm inahte chuan a rilru milpui mithianghlimte chu hlim taka inpâwlin an chêng a. He vân ram in hi khawvêl siam \an tirh ata mithianghlimte tâna buatsaih a ni a (Mat. 25:34), Krista zuitu dik tak apiangte ropuina tûra lo nghâktu chu a ni si a.

Pastor chapo leh hnathawktu inngaitlâwm

Pastor pakhat mi thiam tâwp leh sakhaw mi taka inngai hi upa tak a nih hnuin a thi a. Hnial rual lohvin mi \ha tak zawng a ni rêng mai. Thlaraute khawvêla Lalpan a awmna tûr hmuna hruai tûra ruat angelho an lo kal chuan ani chu hmun laihâwlah chuan an hruai a. Thlarau \ha dang tam tak a hnua lo thlengte chuan an kalsan leh rih a, chûng angelho thlarau \hate zirtîr tûra ruatte chuan thlarau \ha dangte hruai tûrin an kalsan leh rih a ni.

Chu vân laihâwlah chuan vân chung sâng zâwk thlengin hmun chu a indawt chhâwng chho thluah mai a, kaihhruaina dawng tûra thlaraute an han hruai luhna chu leia an awm laia an \hatna a\anga teh vek a ni. A phâk tâwk dinhmuna Pastor dahtu angelte chu thlarau dang hruaiin an lo kîr leh ta a, an thlarau hruai chu Pastor awmna aia sâng zâwkah chuan an dah ta a. Chu thil a han hmuh chuan Pastor chuan chungtlâk tak mai hian, “Kha mi kha vân hmun ropui thleng thuaka in hruai laia kei he laia kawng chanve leka min hnutchhiah theihna hi in nei em ni? Thianghlimnaah leh kawng dang rêng rêngah pawh he mi ai hian ka nêp lo ve, nangniho ngei ai pawhin ka nêp bîk lo ve,” a han ti tuar tuar mai a.

Angelte chuan, “He hmunah hian ropui zâwk leh rethei zâwk thu emaw lam sawi tûr a awm hlei nêm, mi tupawh hi a nun leh a rinnain a phû tâwka hmunah kan dah mai a ni. Hmun chungnung zâwka lût tûr khian i la inpeih chiah lo va, he hmunah hian engemaw chen i han awm rih ang a, chutih chhûngin kan \hiante hnên a\angin kaihhruaina i la dawng dâwn a ni. Lalpan a hun a tih hunah, ama thupêk ngeiin, lâwm takin vân chung sângah kan la hruai lût dâwn che a ni,” tiin an chhâng a. Ani chuan, “Ka dam chhûng zawngin mite chu vân rama kal tûrin ka zirtîr \hîn a. Kei hian eng nge zir belhchhah tûr ka la neih? Hêng thilte hi chu ka hre vek alâwm,” a han ti leh a. Zirtîrtu angelte chuan, “Anni chu an kal chho tûr a ni e, keinin hetah kan lo hrêng ngawt thei lo a ni. I zawhna chu kan han chhâng ang e. Ka \hian, tlang takin kan sawi dâwn a, lo ngai haw suh ang che, i \hatna tûr a ni si a. Hetah hian nangmah chauhva awmah i inngai a, mahse Lalpa pawh a awm ve reng a ni, i hmu thei lo mai pawh a. I chapo hle mai a, ‘Engkim ka hria,’ i han tih khân amah chu a hmuhtîr thei lo che a, hmun sâng zâwkah i kal theih loh phah bawk a ni. Inngaihtlâwmna i mamawh a ni. Chutiang chuan ti la i duh chu i hmu mai dâwn a ni,” a han ti a.

Chumi hnu chuan angel zinga pakhat chuan, “He mi i awmna chunga hruai chhoh tâka kha mi thiam leh mi hmingthang pawh a ni lo va. I lo en chiang lo mai pawh a, i Kohhran enkawlte zînga mi ngei kha a ni nghe nghe asin, hnathawktu narân ve mai a ni a, a hna a\angin hun âwl lah a nei thei mang si lo va, mite pawhin an hre vak lo rêng a ni. Mahse a hnathawhna hmunah chuan a taihmâk leh rinawm êm avângin mi tam takin an hria a ni. Amah hre chiangtute chuan a Kristian nunchang duhawmzia an hre \heuh a ni. Indo lai khân France rama thawk tûra koh a ni a. Tah chuan ni khat chu a \hian hliam tuar a \anpui laiin silai mu a tawng hlauh mai a, a thi ta a ni. A thih dân hi heti teh thut hi ni mah se a lo inpeih êm kher a, hmun laihâwlah i awm ang chen awm hi a mamawh ve lo a ni. A kaisânna hi duhsakna vâng a ni lo va, a thlarau lam dinhmun athu a ni zâwk e. Khawvêla a awm laia a \awng\aina nun te, a inngaihtlâwmna te khân thlarau khawvêl atân a lo buatsaih nasa hle a ni. Tûnah hian a chan tûra hmun ruat a thleng hi a hlim êm êm a, zahngaihna avânga amah lo chhandama, chatuan nunna petu Lalpa hnênah chuan lâwmthu sawiin Amah chu a fak mawlh mawlh mai a ni,” a ti a.

Vân nun

Vân ramah chuan mi tumah hi mahni nih loh anga inlantîr theih a ni lo, mi tinin mi dangte chu an nihna ang takin a hmu thei vek a ni. Krista ropuina a\anga engkim tilangtu êng chhuak chuan mi sualsualte chu a tizak a, bihrûkna ngawt a zawntîr a, chutih lai chuan mi felte chu Pa ram êngah chuan hlim tâwpin a chhûng khat thung a ni. Tah chuan an \hatna chu a lang chiang khawp a, an \han zêlna dâltu engmah a awm loh avâng leh engkim mai chu \anpuitu an nih vek avângin a \hatna chu a \hang pung tual tual a ni. Mi fel thlarau \hatna sân dân chu ama lan dân pum pui a\anga êng zungzâm lo chhuak ênzia a\ang chuan a hriat theih vek a, nungchang leh miziate chu chhimbâl rawng êng ropui tak anga êng lo chhuak a\ang chuan a rawn intilang mai a ni. Vânah chuan inîtsîkna a awm lo va, mi tin mai hian midangte dinhmun leh an ropuina chu an lâwmpui vek a, mahni hmasialna rilru rêng a awm tawh loh avângin mi tin mai chu rawng an inbâwlsak tawn \heuh mai a. Vân malsâwmna leh thilpêk chhiarsên loh chu an zaa \hat tlân nân an hmang a ni. Mi tumah mahni tâna thil kawl bîk tumna an nei lo va, chuvângin engkim mai chu an zaa tân a tam tâwk a ni.

Hmangaihna Pathian chu vân sâng berah lal\hutthlenga \huin Isuaah chuan a inlantîr a. Amah a\ang chuan tihdamna leh nunna pe thei êng zung te, êng leh hmangaihna fâwn vêl te chu a lo luang chhuak a, a thilsiam hmun kilkhâwr ber thlengin a fan a, mithianghlimte leh angelteah a luang tlang a, an khawih apiang chuan a tichakin thiltihtheihna a pe \hîn a ni. Amah chu Felna Nî leh Khawvêl Êng a ni bawk a.

Vânah chuan chhim leh hmar, chhak leh thlang hi a awm ve tawh lo va, tu tân mai pawh Krista lal\hutthleng chu hmun laili a ni mai; pangpâr mawi leh \ha tuihnâi chi tinrêng a awm a, thlarau lam chaw chi tinrêng a awm bawk a, han ei chuan a tui êm êm a, mi a tihlim bawk a, kawchhûnga a luh hnu chuan boruaka nam rum rum khawp thil rimtui hi taksaa vun âwng a\angin a lo chhuak \hîn a ni.

A tawi zâwngin sawi ila, vâna chêngte duh leh châk zâwng zawng zawng chu Pathianah chuan a famkim a, a chhan chu mi tin nunah chuan Pathian duh zâwng chu tihfamkima a awm vâng a ni, chuvângin eng ang dinhmunah pawh vân ram hmun tin leh chhâwng tinah chuan hlimna mak tak chuai ngai lo leh danglam ngai lo chu a awm reng mai a ni. Chutichuan, mi felte tâwpna chu chatuan hlimna leh malsâwmna chu a ni.

…..

7

thil siam — a tum leh a chhan

Thla tam vak lo kal taah khân a mit nâ avângin keimah chauhvin ka pindanah ka mu a. Ka mit chu nâ ka ti viau mai a, hna dang engmah han thawhpui theih a ni hek lo, \awng\ai nân leh mi dangte dîlsak nân chu hun chu ka hmang ta a. Chutianga hun ka hman lai chuan ni khat chu hun rei vak lo chhûng thlarau mit tihmenin a lo awm a, angel tam tak hian min lo hual vêlin ka hmu a. Chawp leh chilhin ka nâ chu ka theihnghilh nghâl a, a chhan chu ka rilru zawng zawng anmahni lamah ka pêk vâng a ni. Chûng angelho nêna kan inbiakna thil \henkhat ka han sawi teh ang.

Hming chungchâng

“Eng hmingte nge in put hlawm min hrilh thei em?” ka han ti a. Angel zinga pakhat chuan, “Kan za hian hming thar min pe vek a, mahse chu chu Lalpa leh a dawngtu chauh lo chuan tuman an hre lo (Thup. 2:17). Kan vai hian tam hrang hrang leh hun hrang hrangah Lalpa rawng kan bâwl a, kan hming hriat hi tu tân mah a \ûlna a awm lêm lo a ni. Tin, khawvêla kan awm laia kan hming hi mi hrilh \ûlna a awm hek lo. Hriat a châkawm a ni mai thei e, mahse eng nge a \angkaina ni ang? Chuvângin mi tumah hi kan hming hriattîr kan duh lo a ni, lo hre ta se ropui ta luaah min ngai ang a, kan Lalpa, min hmangaiha, kan tlûk chhiatna ata he hmuna min hlâng kaitu chawimawi ai ai hian min chawimawi dah rual ang a; ani chuan kan chatuan inah chuan min hruai a, tah chuan a hmangaih leh a pâwlna chu fakin an zai dâwn a ni – hei hi min siam chhan ber chu a ni si a,” tiin min chhâng a.

Pathian hmuh chu

“Vân hmun chungnung bera angelte leh mithianghlimte chuan Pathian hmêl chu an hmu rêng em? Tin, an hmuh chuan eng ang hmêl puin nge a inlantîr?” tiin ka zâwt a.

Mithianghlimte zinga pakhat chuan, “Tuifinriat hi tuia a khat angin, thilsiam pum pui mai chu Pathianin a luah khat vek a, vâna chêng tupawhin an awmna apiangah kil tin mai a\angin Pathian awmpuina an chang \heuh mai a ni. Mi tuia a liluh chuan a vêlin tui hlir a ni a, chutiang bawk chuan vân ramah pawh Pathian awmpuina chu a khat vek mai a ni. Tuifinriatah thilnung chhiar sên loh an chêng ang hian Pathianah pawh a thilsiamte chu an chêng a ni. Tâwp chin nei lo a nih avângin tâwp chin leh theih chin nei a fate chuan amah chu Krista hmêl pu chauhvin an hmu thei a. Amah kan Lalpa ngeiin, ‘Kei mi hmu chu Pa hmu a ni,’ (Joh. 14:9) a tih kha. Thlaraute khawvêlah chuan miin Pathian a hmuh leh a hriat chian theih dân chu thlarau lama a hmasâwn dân zêl kha a ni; Krista pawh chu mite phâk tâwk ang zêlin a ropuinain a inlantîr \hîn. Krista chu hmun chungnung zâwka a inlantîr anga ropuiin hmun hnuaihnung zâwkah inlantîr se, chuta thlaraute chuan an tuar zo dâwn lo a ni. Chuvângin a inlantîrna thlaraute phâk tâwk ang zêlin Krista chuan a ropuina chu a tinêm \hîn a ni,” tiin min chhâng a.

Mithianghlim dang pakhat chuan heti hian a han belhchhah a: “Pathian awmpuina chu hriat theih leh chen theih chu a ni na meuh mai a, mahse thua sawi fiah theih chi a ni lo. Chithlum thlumzia chu eia hriat theih, thua sawi chhuah theih loh a ni ang hian, vân rama chêngte chuan Pathian awmpuina hlimthlâkzia chu a takin an chên \heuh a, chu an thil hriat chu a tak tak a ni tih pawh an hre chiang a, \awngkâa sawi fiah a \ûlna a awm lêm lo a ni,” tiin.

Thil inkâr hlat zâwng

“Vân ramah chuan hmun pakhat a\angin hmun dangte chu eng anga hla nge a nih? Mi chu hmun danga chên phalsak ni lo mah se, chûng mi dangte chênna hmun chu a tlawh thei em?” tiin ka zâwt leh a.

Mithianghlim pakhat chuan heti hian min chhâng a: “Mi tin mai hi an thlarau lam hmasâwnna phu tâwk zêlin an awmna tûr hmun ruatsak a ni a, mahse hun rei vak lo chhûng atân chuan hmun dang pawh an tlawh thei a ni. Hmun sâng zâwka mite hmun hniam zâwka an kal chuan thlarau inkhuhna engemaw hi an hmang \hîn a, chu chu hmun hniam leh thim zâwka chêngte chu an ropuinain a tihbuai loh nân a ni. Chutiang bawkin a hniam zâwka mite kha a sâng zâwka an kal chuan, hmun sânga mite ropuina tuar thei tûrin inkhuhna engemaw an hmang ve bawk a ni.

“Vân ramah chuan thil kâr hlat zâwng hian awmzia a nei tawh lo. Miin khawi hmunah pawh kal a tumin kal duhna a han neih rual khân chu hmunah chuan a lo awm reng tawh \hîn. Thil hlat zâwng hi chu khawvêlah chauh khân a lo awm a lo ni e. Vânah chuan hmun pakhata chêngin hmun danga mithianghlim kha hmuh a duh chuan, chawplehchilhin amah kha a duhna hmunah chuan hruaiin a awm nghal a, a nih loh vêk leh a mi duha kha a hnênah a lo thleng nghâl mai \hîn,” tiin.

Theipui kûng vuai

“Thil engkim mai hian siam chhan an neih \heuh va, a châng erawh chuan thil \henkhat chu awm chhan hlen chhuak ta lo anga ngaih theihte hi a awm bawk a; entîr nân, theipui awm chhan chu rah chhuah hi a ni a, mahse kan Lalpa chuan theipui kûng pakhat rah lo a hmuh khân a hau hlum ta mai kha a ni a. A awm chhan a hlen nge hlen lo min hrilhfiah thei em?” tiin ka zâwt leh a

Mithianghlim pakhat chuan, “Hnial rual lohvin a awm chhan chu hlen chhuah a ni, nasa taka hlen chhuah a ni nghe nghe. Nunna Lalpa chuan thilsiam tinrêng hi awm chhan bîk neiin a siam a, chu a awm chhan chu a hlen chhuah loh chuan, chhan ropui zâwk hlen chhuak tûrin a nunna pêk chu a lâksak leh \hîn. Pathian bâwih tam takte chuan midangte zirtîrin leh chhâwk zângkhaiin an nun an hmang zo \hîn. Mi dangte tâna inhmang zova anmahni nun ngei chânin Pathian thil tum sâng zâwk chu an hlen chhuak \hîn a ni. Theipui leh thilsiam dang zawng zawng aia chungnung mihring tân pawh mi dangte tâna nun pêk chu thil âwm leh ropui ber a nih si chuan hnam tlu sual mêkte zirtîr nân leh rîkrâp nâna theipui kûng ringawtin a nun a han pêk chu engah nge thil dik lo a nih theih tehlul ang? He theipui kûng a\ang ngei hian kan Lalpa chuan Judate leh hnam zawng zawngte chu Pathianin a siam chhan an hlen chhuah loh chuan an boral vek dâwn tih a zirtîr a ni,” tiin.

Khatih laia Juda hnam rilru zîm leh mahni intibing te kha rah an chhuah loh avângin theipui kûng ang mai chuan a vuai ta a ni tih khawvêl chanchin thudik hian a tichiang ngawt alâwm. Chutiang bawkin mihring nun rah chhuah rêng rêng lo, pâwnlânga rah duh fû anga lang si, bum hmang maite hi chu ânchhe dawng leh tih boral a la ni ang. Theipui rah hun a ni lo va, a rah zawn tûr a ni hlei nêm tia miin kan Lalpa hi a sawisêl chuan, thil \ha tih nân hun ruat bîk rêng  a awm lo tih a hre chhuak tûr a ni a, eng hun pawh hi thil \ha tihna tûr vek a ni a, tichuan amah chuan siam a nih chhan ang takin miin ama nun ngei chu rah chhuah nân a hmang tûr a ni.

Mihring hi a zalên em?

“Mihring leh thilsiam dang rêng rêng pawh hi famkim sain siam ta sela, tuman thil sual an ti lo vang a, sual avânga lungngaihna leh tuarna zozaite hi a awm phah bawk dâwn si a, a \ha zâwk daih lâwm ni? Tûnah hi chuan thilsiamte hi chhiatna leh vânduaina tâwk thei kan ni vek mai a, tuarna chi tinrêng paltlang tûr kan nei hlawm a ni si a,” tiin ka han zâwt leh a.

Vân chhâwng sâng ber a\anga lo kal angel pakhat, chu hmuna dinhmun sâng tak chelhtu chuan min chhâng a: “Pathianin mihring hi khâwl, a hmangtuin a herh ang anga vir mai \hîn ang hian a siam lo va, tin, nî leh thla leh arsi te, an kawng tûr a ruat saa her mai, a bâka tawlh sawn thei hauh lo te chan ang lek chu a chantîr hek lo. Ama anpui ngeiin, zalênna te neiin leh hriat thiam theihna te, tumna te, ama pual chhuak ngata thiltihtheihnate neiin a siam zâwk a, chuvângin thilsiam zawng zawng aiin a chungnung bîk a ni. Mihring hi zalênna neia siam ni lo sela chuan Pathian chênpuina hlimawmziate hi a hre thei lo vang a, vân hlimna pawh a chên thei hek lo vang; chutiang ni se khâwl hriatna engmah nei hauh lova vir kual mai mai \hîn ang leh, a kal leh kal loh pawh hre hauh lova vân boruak zauva arsi her vêl ang lek hi a lo ni dâwn a ni. Mihring zawng zalên a nih avângin a pianphung leh a dinhmun rêngah thlarau nei lote famkimna ang hi chu a tân famkimna a ni ve lo va, hênghote famkimna hi ani tân chuan famkim lohna a ni zâwk a, chutiang famkimna chu tâwm ve ni se mahni thu leh rilru pawh hmang thei lo, bâwih ang lek a ni dâwn a, a awm dân tûra ruat sain a nun leh a thiltih chu loh theih loh thil anga a kaihhruai dâwn avângin hlimna pawh a chên thei hek lo vang. Chutiang mi tân chuan Pathian leh lungtum pawhin danglamna rêng an nei lo vang,” tiin.

Mihring leh thilsiam dang zawng zawngte pawh hi vânduaina leh chhiatna bâwiha lût thei vek chu an ni ngei a, mahse chuti kumkhua tûr zawng a ni lêm lo. A thu âwihna avângin mihring chuan thilsiam dang zawng zawng nên natna chi tinrêng leh tuarna bâwihah a hruai lût a. Hetiang harsatna kâra thlarau lam beihna hnuaiah chauh hian a thlarau lam chakna chu a lo pung thei a, a famkimna tûra \ûl zir tûrte a zir thei chauh a ni. Chuvângin mihring chuan a tâwpa vên famkimna dinhmun a thlen hunah chuan he khawvêla a tuarna leh a beih hahnaah chuan Pathian hnênah lâwmthu a la sawi dâwn a ni; chutih hunah chauh chuan ‘Pathiah hmangaihtu, amaha ruat anga a kohate tân chuan an \hatna tûrin engkim a thawhsak’ (Rom 8:28) tih hi a hre thiam dâwn a ni si a.

Pathian hmangaihna puanchhuahna

Mithianghlimte zinga pakhat chuan heti hian a ti bawk a: “Vân rama chêngte zawng zawng chuan Pathian chu Hmangaihna a ni tih an hria a, amaherawhchu, misualte chhandam tûra mihringa lo changa, an sual tlen fai nâna Krawsa thi tûr a nihzia, chuti khawpa a hmangaihna mak chu chatuan ata thup tlat a ni. Tichuan, mihring leh thilsiam dangte chhan chhuak tûrin a tuar ta ngei rêng a, chu chu chhiatna leh vânduaina bâwihah a intâtlût ve tihna a nih chu. Chutiangin Pathian chu mihringa lo changin a fate hnênah chuan a rilru chu a rawn êntîr ta a ni; chhandamna hna hi kawng dangin rawn thawk ni ta ang sela chuan a hmangaihna tâwp nei lo chu hriat lovin a awm hlen mai dâwn a lo ni.

Tûnah hian thilsiam zawng zawngte chuan beisei êm êmin Pathian fate lo lanna, an dinhmun ngai an luah leha an ropuina hun tûr chu an nghâk \huap mai a. Mahse thil siamtharna hun lo thlen hma chuan rûm leh nau veina tuarin an awm rih dâwn a ni. Pathian fa nihna changtute meuh pawh an taksa tlanna nghâkin an rûm ve a, thil siam zawng zawngte chu Pathian thu thua awmtîr an nih hunah chuan chu hun chu a lo thleng ang a, chhiatna leh vânduaina bâwiha ata an chhuak hlen tawh ang. Chutih hunah zet chuan thilsiam pum pui mai hi Pathian chuan a hlim kumkhua tawh ang a, siam a nih chhan pawh chu amahah hlenin a awm ang a. Pathian chu engkima engim a lo ni tawh dâwn a ni,” (Rom 8:18–23) tiin.

Angelte chuan thu dang dang pawh min hrilh \euh mai a, mahse chhinchhiah hleih theih pawh a ni lo, chutiang thlarau lam thil thûk tak tak han hrilhfiahna tûr chu khawvêlah hian \awngkam leh entîrna pawh a awm lo rêng rêng a, chu achhapah chutianga han tum hrâm tûr pawh chuan min ti lo va, thlarau lam hriatna nei lote chuan an hrethiam phâk dâwn lo tih an hre reng a, chutih ahnêkin hriatthiam lohah leh tihsualahte an tlâk ang tih an hlau bawk a, chuvângin sawi fiah han tum hrâm pawh chu an duh zâwng a ni lo bawk a ni. Tichuan, ka thil hmuh leh hriatte zinga a mâwl ber ber tlêm tê chauh ka ziak chhuak a, hêngte hi mi tam tak tân kaihhruaina te, vaukhânna te, zirtîrna leh thlamuanna te a lo nih theih ka beisei a ni.

Tin, hêng thu chhiartuten thlarau khawvêl an luha, hêng hi an mit ngeia an hmuh ve hun tûr hi hun rei tak a ni lo vang. Amaherawhchu, he khawvêl kan chhuahsana kan chatuan ina kan luh hlen hma ngei hian, Pathian khawngaihna changa \awng\aina rilru puin kan tihtûr pual \heuh chu rinawm takin kan hlen chhuak tûr a ni. Tichuan, kan nun chhan hlen chhuakin, inchhîrna tûr engmah rêng nei lovin kan Pa ram, chatuan hlimna hmunah chuan kan lût thei dâwn a ni.